Astygmatyzm - istotny aspekt operacji zaćmy na przykładzie soczewki Torica –aA

Autor: dr n. med. Krzysztof Barnyk

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 4/58/2016

ASTYGMATYZM Astygmatyzm (niezborność) stanowi znaczny odsetek – około 13% wad refrakcji oczu. Wada ta polega na ogniskowaniu światła w różnych miejscach na siatkówce (powstaje wiele ognisk obrazowych) z powodu nieregularnej krzywizny rogówki i/lub soczewki oka. Astygmatyzm może współistnieć z wadami refrakcji typu nadwzroczność lub krótkowzroczność. 
 
 Torica -aA
 
Najczęstsze objawy występowania astygmatyzmu to: 
• widzenie jak za mgłą (zarówno z daleka, jak i z bliska), 
• znacznie gorsze widzenie w warunkach słabego oświetlenia (np. wieczorem, w nocy), 
• bóle głowy (najczęściej w okolicy czoła), 
• widzenie linii prostych jako krzywych, 
• widoczne „halo” wokół źródeł światła, 
• przekrzywianie głowy i mrużenie oczu dla poprawy widzenia, 
• brak rownoczesnego, wyraźnego widzenia linii pionowych i poziomych, 
• zaburzenie poczucia przestrzeni (nieostre kontury), 
• szybkie męczenie się oczu podczas intensywnej pracy wzroku (np. praca przy komputerze, jazda samochodem). 

KOREKCJA 
U około 15 – 30 % osób kwalifikowanych do operacji usunięcia zaćmy istnieje astygmatyzm rogówkowy w wysokości około 1-1.5 Dcyl, a już astygmatyzm rogówkowy > 0.75 Dcyl wymaga korekcji. Procedury operacyjne, przy pomocy których możemy skorygować astygmatyzm to procedury zewnątrzgałkowe – rogówkowe oraz wewnątrzgałkowe – soczewkowe (z użyciem soczewek wewnątrzgałkowych torycznych). 

Większość osób z zaćmą pragnie nie tylko dobrego widzenia po operacji zaćmy, ale również braku dodatkowej korekcji okularowej do dali. W przeszłości, soczewki wewnątrzgałkowe (IOL) używane w chirurgii zaćmy nie umożliwiały korekcji astygmatyzmu. W niektórych przypadkach astygmatyzm można skorygować podczas operacji zaćmy nacięciami w rogówce, są to tzw. rąbkowe nacięcia relaksacyjne (LRI). Niestety, procedura LRI może być wykorzystana tylko w niewielkim astygmatyzmie, a w dodatku wyniki są czasami nieprzewidywalne. 

Na szczęście na potrzeby korekcji astygmatyzmu podczas operacji zaćmy zaprojektowano i wprowadzono do użycia specjalne soczewki wewnątrzgałkowe. Dają one możliwość skutecznej i dużo bardziej przewidywalnej korekcji tej wady refrakcji. 

SOCZEWKA TORYCZNA IOL 
Najważniejsze cechy soczewki Torica – aA: 
1. Soczewka wewnątrzgałkowa tylnokomorowa, jednoczęściowa, zwijalna 
2. Wykonana z akrylu hydrofilnego z filtrem UV 
3. Soczewka asferyczna ze specjalną barierą przeciw komórkom nabłonka 
4. Możliwość korekcji sfery w zakresie 10 – 35 Dsph 
5. Możliwość korekcji astygmatyzmu w zakresie cylindra 1.0 – 15.0 Dcyl 
6. Wyposażona w specjalne znaczniki do ustawienia soczewki we właściwym południku 
7. Dostępna w wersji z filtrem światła niebieskiego 
8. Stała A nominalna dla soczewki to 118.4 

Dodatkowe zalety soczewki Torica – aA: 
• Prosta implantacja 
• Intuicyjna manipulacja i odpowiednia stabilizacja w torebce soczewki 
• Konkurencyjna cena 

ZABIEG OPERACYJNY 
Sam zabieg operacyjny zaćmy przy wykorzystaniu soczewki torycznej (IOL) jest zasadniczo taki sam jak w chirurgii zaćmy z soczewką konwencjonalną, chociaż wymaga kilku dodatkowych kroków przed i w trakcie zabiegu. Przed operacją dokonywane są pomiary, których wyniki umieszczamy w specjalnym arkuszu kalkulacyjnym. Dzięki temu możemy wybrać optymalną soczewkę toryczną, określić miejsce wykonania cięcia rogówkowego, ustalić oś ustawienia soczewki torycznej w oku, przewidywać astygmatyzm resztkowy. Toryczne IOL posiadają specjalne znaczniki na częściach obwodowych soczewki, które umożliwiają chirurgowi ustawienie soczewki w odpowiedniej osi, a tym samym na optymalne skorygowanie astygmatyzmu. 

To, co jest również bardzo ważne dla lekarza operującego: implantacja oraz wszelkie manipulacje soczewką Torica –aA są łatwe, a sama soczewka wykazuje odpowiednią stabilność w torebce. W dodatku zastosowanie torycznej IOL podczas operacji zaćmy nie zwiększa ryzyka powikłań chirurgicznych operacji zaćmy. 

arkuszWYNIKI POOPERACYJNE 
Wyniki pooperacyjne są bardzo zachęcające, ponieważ liczne obserwacje wykazują, że soczewki toryczne IOL pozwalają na uzyskanie doskonałych wyników funkcjonalnych po operacji zaćmy i mogą skorygować astygmatyzm znacznie skuteczniej niż rąbkowe nacięcia relaksacyjne. Nawet do 94% astygmatycznych oczu leczonych implantami soczewek torycznych ma 0.50 D lub mniej astygmatyzmu resztkowego po zabiegu. Dzięki temu operowani widzą bardzo dobrze bez dodatkowych okularów lub soczewek kontaktowych. 

OPINIE PACJENTÓW 
Pacjenci po operacjach zaćmy z wykorzystaniem soczewek torycznych IOL są bardzo zadowoleni ze swojego widzenia. Szczegółowe obserwacje wykazują nawet 92% pacjentów zadowolonych z widzenia podczas jazdy samochodem w nocy. 97% pacjentów otrzymujących toryczne implanty soczewek wybrałoby ten sam rodzaj soczewki ponownie. 

EKONOMIA 
Jednym z powodów, dla których do tej pory wciąż niewiele osób decydowało się na soczewki toryczne IOL był koszt przeprowadzenia zabiegu z wykorzystaniem tego typu implantu. Na szczęście soczewki te coraz powszechniej są proponowane i wszczepiane pacjentom z zaćmą i astygmatyzmem. Soczewka Torica – aA to z całą pewnością także rozwiązanie wyjątkowo atrakcyjne cenowo w tej kategorii soczewek. 

Wypada mi tylko zachęcić do częstszego wszczepiania torycznych IOL, co z całą pewnością przełoży się na większe zadowolenie pacjentów z wyników pooperacyjnych, a nam przysporzy dodatkowej satysfakcji ze swojej pracy.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym.

Laser nanosekundowy 2RT™ w terapii AMD. Nowe kryterium kwalifikacji

Od około 3 lat dostępny jest na polskim rynku medycznym nanosekundowy laser 532 nm, przeznaczony i zarejestrowany do terapii odmładzającej siatkówkę (retinal rejuvenation therapy; w skrócie 2RT™), u pacjentów ze średniozaawansowanymi stadiami zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (age related macular degenaeration – AMD). To pierwsza i jak dotąd jedyna metoda wykorzystywana do terapii schorzenia w tym stadium zaawansowania. Zabieg laserem 2RT™ to terapia, wokół której toczy się dyskusja co do jej skuteczności, a jednocześnie i przede wszystkim terapia, z którą wiązane są nadzieje na zahamowanie postępu AMD do stadiów zaawansowanych.

Fiksacja transskleralna soczewek wewnątrzgałkowych techniką Yamane (double-needle technique)

Każdy z mikrochirurgów operujących zaćmę spotyka się w codziennej praktyce z pacjentami wymagającymi wszczepienia soczewki wewnątrzgałkowej w sytuacji braku wsparcia tylnej torebki (pierwotnie lub wtórnie). Najczęściej stosowane techniki operacyjne wykorzystują soczewki mocowane do tęczówki przy pomocy klipsów, soczewki do podszycia do twardówki oraz coraz rzadziej stosowane soczewki przedniokomorowe. Wprowadzona przez Shin Yamane w 2017 roku metoda fiksacji soczewki przeztwardówkowo, wydaje się mieć przewagę nad wcześniej stosowanymi rozwiązaniami. Wykorzystuje ona niskotemperaturową diatermię do zabezpieczenia haptenów w obrębie tunelu twardówkowego. Wymienione wyżej, standardowe metody, mogą przyczyniać się do redukcji komórek śródbłonka rogówki, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, powstawania obwodowych zrostów przedniokomorowych czy, jak w przypadku soczewek podszywanych, do mechanicznego uszkodzenia szwów i przemieszczenia soczewki do komory ciała szklistego. Dodatkową zaletą techniki Yamane jest łatwa dostępność soczewek wewnątrzgałkowych, ponieważ wykorzystuje ona standardowe soczewki trzyczęściowe, które są obecne na większości bloków operacyjnych.