Czy można coś jeszcze dopowiedzieć do metod leczenia cukrzycowego obrzęku plamki

Autor: lek. Katarzyna Wilk

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 4/26/2008

Cukrzycowy obrzęk plamki DME (diabetic macular edema) jest najczęstszym powodem spadku ostrości wzroku i wizyty pacjenta w gabinecie okulistycznym. Często właśnie okulista jest lekarzem, który na podstawie obrazu dna oka rozpoznaje
cukrzycę.
Według Winsconsin Epidemiologic Study DME jako jedyny objaw, występuje u 1% chorych i aż u 25% chorych z NPDR w stopniu ciężkim.
Ze względu na swoją odrębną budowę i metabolizm właśnie obszar plamki jest miejscem gdzie najszybciej dochodzi do powstania patologii cukrzycowej.
O patogenezie DME powiedziano już bardzo wiele, ale w dalszym ciągu nie do końca poznane są nam mechanizmy,które doprowadzają w efekcie końcowym do obrzęku siatkówki, niedotlenienia, powstania mikro-aneuryzmatów, przeciekania osoczo-wych składników krwi, proliferacji naczyniowych, trakcji siatkówkowych, a w konsekwencji tych czynników znacznego spadku ostrości wzroku u chorych.
Leczenie chorych z DME, w obecnej chwili nie ogranicza się do monote-rapii. Przy użyciu nowoczesnej wiedzy możemy zaproponować optymalne leczenie. Dzięki skojarzonej terapii obejmującej w chwili obecnej nie tylko laseroterapię, ale również iniekcje doszklistkowych leków anty-VEGF, kortykosterydów oraz witrektomię tylną z usunięciem ILM, możemy uzyskać stabilizację DME połączoną ze stabilizacją ostrości wzroku, a więc tego, czego oczekuje od lekarza okulisty pacjent. Nie można w tym momencie jednakże zapomnieć o leczeniu ogólnym pacjenta, a w szczególności o: normalizacji glikemii, ciśnienia tętniczego i wielu innych czynników, które mają strategiczne znaczenie dla prawidłowego leczenia chorego.
W chwili obecnej nadal najbardziej dostępną metodą leczenia DME jest laseroterapia.
Od 15 lat pracuję w pracowni lasero-terapii, a od lat dziesięciu miałam możliwość pracować z laserem argonowym, w którym do leczenia DME używaliśmy wiązki laserowej
z widmem żółtym o długości fali 580 nm. Obecnie na rynki wchodzą lasery z widmem żółtym o zupełnie innej konstrukcji, ale podstawowe założenie w leczeniu pozostaje to samo - wiązka laserowa z falą żółtą do leczenia DME.
Żółte widmo fali jest zdecydowanie lepiej absorbowane przez hemoglobinę i oksyhemoglobinę, a więc zmiany naczyniowe o charakterze mikro-tętniaków czy płaskich proliferacji łatwiej jest skoagulować używając mniejszych energii i mniejszej ilości aplikacji.
Koagulacja typu Grid jest zdecydowanie bezpieczniejsza przy użyciu wiązki żółtej: zdecydowanie mniejsze i mniej wybarwione blizny pokoagulacyjne, dzięki mniejszej absorpcji widma żółtego przez melaninę,a przede wszystkim praktycznie minimalna absorpcja przez ksantofil zawarty w warstwie siatkówki splotowatej wewnętrznej i zewnętrznej. Dzięki temu laseroterapia w bliskiej odległości od plamki i możliwość zamykania mikrotętniaków praktycznie na stoku plamki, bez obawy o powstanie większej niż zamierzyliśmy blizny, dawała nam możliwość pełniejszego zakresu fotokoagulacji okołoplamkowej. Istotnym w procesie leczenia była możliwość leczenia obszaru okolicy pęczka plamkowo- tarczowego bez obaw o rozległość zmian bliznowatych po koagulacji. Dzięki stosowaniu mniejszych energii (E ~ 1/długość fali) do uzyskania pożądanego ogniska koagulacji, również bardziej radykalnie mogliśmy fotokoagulować zmiany na stoku plamki i w obszarze pomiędzy tarczą nII, a plamką. Zaobserwowaliśmy bardzo dobre efekty leczenia:stabilizację ostrości wzroku, brak typowych dla widma zielonego blizn polaserowych z przegrupowaniem barwnika (po fali żółtej widoczne są jedynie w półcieniu przy badaniu dna oka), brak poparzeń dołka, zdecydowanie mniejsza ilość trakcji w obrębie plamki, bardziej widoczne efekty wchłaniania się składników osoczowych krwi i ustępowanie obrzęku. Trudny byłby mój powrót do leczenia laserem z widmem zielonym. Na pewno warto spróbować, jeżeli Państwo będziecie mieli możliwość wyboru, i przekonać się, że laser z widmem żółtym to nowa jakość w leczeniu wielu schorzeń siatkówki i tego najczęstszego, jakim jest cukrzycowy obrzęk plamki.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym.

Laser nanosekundowy 2RT™ w terapii AMD. Nowe kryterium kwalifikacji

Od około 3 lat dostępny jest na polskim rynku medycznym nanosekundowy laser 532 nm, przeznaczony i zarejestrowany do terapii odmładzającej siatkówkę (retinal rejuvenation therapy; w skrócie 2RT™), u pacjentów ze średniozaawansowanymi stadiami zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (age related macular degenaeration – AMD). To pierwsza i jak dotąd jedyna metoda wykorzystywana do terapii schorzenia w tym stadium zaawansowania. Zabieg laserem 2RT™ to terapia, wokół której toczy się dyskusja co do jej skuteczności, a jednocześnie i przede wszystkim terapia, z którą wiązane są nadzieje na zahamowanie postępu AMD do stadiów zaawansowanych.

Fiksacja transskleralna soczewek wewnątrzgałkowych techniką Yamane (double-needle technique)

Każdy z mikrochirurgów operujących zaćmę spotyka się w codziennej praktyce z pacjentami wymagającymi wszczepienia soczewki wewnątrzgałkowej w sytuacji braku wsparcia tylnej torebki (pierwotnie lub wtórnie). Najczęściej stosowane techniki operacyjne wykorzystują soczewki mocowane do tęczówki przy pomocy klipsów, soczewki do podszycia do twardówki oraz coraz rzadziej stosowane soczewki przedniokomorowe. Wprowadzona przez Shin Yamane w 2017 roku metoda fiksacji soczewki przeztwardówkowo, wydaje się mieć przewagę nad wcześniej stosowanymi rozwiązaniami. Wykorzystuje ona niskotemperaturową diatermię do zabezpieczenia haptenów w obrębie tunelu twardówkowego. Wymienione wyżej, standardowe metody, mogą przyczyniać się do redukcji komórek śródbłonka rogówki, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, powstawania obwodowych zrostów przedniokomorowych czy, jak w przypadku soczewek podszywanych, do mechanicznego uszkodzenia szwów i przemieszczenia soczewki do komory ciała szklistego. Dodatkową zaletą techniki Yamane jest łatwa dostępność soczewek wewnątrzgałkowych, ponieważ wykorzystuje ona standardowe soczewki trzyczęściowe, które są obecne na większości bloków operacyjnych.