HFDS – alternatywna metoda leczenia operacyjnego jaskry

Autor: lek. Agnieszka Miśkiewicz-Wójcik

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 2/60/2017

Leczenie JPOK jest jasne i proste jedynie w podręcznikach. W praktyce jest to proces żmudny i często niewystarczająco efektywny by powstrzymać postęp choroby. Problem dotyczy zarówno leczenia zachowawczego, jak i chirurgicznego. Bywa, że pacjent jest operowany kilkukrotnie i stosowane są różne typy zabiegów.
 
Trwają nieustannie prace nad ustaleniem optymalnej strategii leczenia zachowawczego oraz operacyjnego jaskry. Celem nadrzędnym jest uzyskanie satysfakcjonującego ciśnienia wewnątrzgałkowego, przy minimalnej ilości powikłań, które będzie utrzymywać się na niskim poziomie przez wiele lat.
Kierunkiem budzącym nadzieję na przyszłość jest tzw. mikroinwazyjna chirurgia jaskry (MIGS).
 
Operacyjne leczenie JPOK możemy podzielić na dwie grupy: zabiegi penetrujące (trabekulektomia, setony) oraz niepenetrujące. W zależności od dostępu chirurgicznego do kąta przesączania, dzielimy je na zabiegi „ab externo”(z dostępu przez spojówkę) i „ab interno” (od strony komory przedniej). Przykładami niepenetrujących zabiegów „ab externo” są: głęboka sklerektomia czy wiskokanalostomia, natomiast do zabiegów „ab interno” należą zabiegi z użyciem mikrostentów lub minishantów, a także HFDS czyli High Frequency Deep Sclerotomy.
 
Rys. 1. Miejsce nakłucia kąta przesączani
Aparat OS4 firmy Oertli daje możliwość przeprowadzenia zabiegu HFDS, należącego do grupy mikroinwazyjnej chirurgii jaskry.
Wykorzystując końcówkę diatermiczną Abee® Glaucoma Tip, wykonujemy od strony komory przedniej 5-6 kieszonek w beleczkowaniu, kanale Schlemma oraz częściowo w twardówce.
 
Tworzymy w ten sposób bezpośrednie połączenie komory przedniej z kanałem Schlemma i ułatwiamy odpływ cieczy wodnistej z oka. Miejsce nakłucia wizualizujemy poprzez soczewkę gonioskopową założoną na rogówkę.
 
Ta metoda operacyjna jest dopasowana do pacjentów chorujących na JPOK z niewystarczającą odpowiedzią na leczenie zachowawcze lub z nietolerancją kropli oraz zakwalifikowanych do zabiegu usunięcia zaćmy. Najbezpieczniej wykonać procedurę nakłucia kąta przy okazji zabiegu fakoemulsyfikacji. Technika ta możliwa jest do zastosowania także w oczach fakijnych, wymaga jednak większego doświadczenia i odpowiedniego zwężenia źrenicy, by nie dopuścić do uszkodzenia soczewki naturalnej pacjenta. Przeciwwskazaniami jest słaba przezierność rogówki, neowaskularyzacja w kącie przesączania lub jego zwężenie i zamknięcie.
 
W naszym ośrodku Mikrochirurgii i Terapii Okulistycznej OKO.M we Wrocławiu przeprowadziliśmy, od sierpnia 2016 roku do czerwca 2017 roku, trzydzieści zabiegów łączonych usunięcia zaćmy z diatermiczną sklerotomią. Kwalifikowaliśmy pacjentów z listy oczekujących na zabieg usunięcia zaćmy, u których współistniała JPOK. Średnie ciśnienie przedoperacyjne wynosiło 21.2 mmHg (min. 18 mmHg, max. 26.8 mmHg). Pacjenci stosowali średnio 1.9 leków przeciwjaskrowych do operowanego oka. Czas obserwacji wynosił od 3 do 12 miesięcy.
Wykres 1. Ciśnienie w okresie 6-miesięcznej obserwacji
 
Wstępne wyniki są bardzo obiecujące. W całej obserwowanej grupie uzyskaliśmy stabilizację ciśnienia (średnio 15.5 mmHg po 6 miesiącach) oraz brak progresji zmian w polu widzenia i OCT. Jedynie w trzech przypadkach musieliśmy ponownie włączyć leki przeciwjaskrowe.
W grupie operowanej, wstępnie u ośmiu pacjentów, odnotowaliśmy krwawienie śródoperacyjne z miejsc punkcji. Nie miało to jednak wpływu na wynik pooperacyjny, a co ważne w pierwszej dobie po zabiegu nie stwierdzono krwi w komorze. W dwóch przypadkach wystąpił odczyn włóknikowy, a w jednym po 3 tygodniach obserwowaliśmy przejściowy obrzęk plamki w OCT ze spadkiem ostrości wzroku z 1.0 do 0.8 na tablicy Snellena.
Diatermiczna sklerektomia (HFDS) w połączeniu z fakoemulsyfikacją to optymalna alternatywa dla pacjentów chorujących na jaskrę i zaćmę. Metoda jest mało inwazyjna i bardzo bezpieczna, zakładająca minimalną ilość powikłań. Lokalizacja nakłuć od nosa lub skroni w żaden sposób nie stanowi utrudnienia przy ewentualnych zabiegach przetokowych w przyszłości. Istotnym walorem metody jest także czas i cena. Procedura łączona wydłuża zabieg o 1-2 minuty względem fakoemulsyfikacji. Zabiegi łączone FACO DEEP SCLEREKTOMIA czy FACO TRABECULECTOMY trwają średnio 30 minut dłużej. Technika ta nie wymaga dodatkowych kosztów związanych z zakupem implantu.
 
Jesteśmy usatysfakcjonowani pracą na aparacie OS4 i staramy się w pełni wykorzystywać jego możliwości w leczeniu chorób przedniego i tylnego odcinka. Obserwacje naszych pacjentów będziemy kontynuować, mając nadzieję, że wyniki długoterminowe nie ostudzą naszego entuzjazmu związanego z HFDS.

Więcej informacji na temat końcówkę diatermiczną Abee® Glaucoma Tip znajdziecie Państwo na stronie firmy CONSULTRONIX S.A.

Zobacz więcej artykułów związanch ze sprzętem marki Oertli



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa przy użyciu Navilas® 577s

Navilas® 577s jest pierwszym, w pełni cyfrowym laserem stworzonym do nawigowanej terapii plamki i obwodu. To nowoczesne urządzenie służy obrazowaniu zmian chorobowych siatkówki, planowaniu terapii laserowej w oparciu o uzyskane wyniki oraz aplikacji lasera w precyzyjnie wybranym obszarze.

Tu nie ma miejsca na kompromis - premiera lasera Tango Reflex™

Tworząc profil swojej działalności warto zadać sobie pytanie, czy aby nie patrzymy zbyt wąsko, lub przeciwnie – zbyt szeroko na plan jej rozwoju? Trudno podjąć decyzję o wyborze konkretnego obszaru specjalizacji podczas, gdy współczesna technologia oferuje tak wiele możliwości. Jednak kompleksowość usług medycznych nie zawsze idzie w parze z wygodą i bezpieczeństwem. Optymalnym podejściem w niemal każdej sytuacji okazuje się znalezienie tzw. złotego środka. Wiąże się to jednak z pójściem na pewnego rodzaju kompromis

Badanie refrakcji w mgnieniu oka Plusoptix A16

Badania refrakcji u najmłodszych dzieci z pewnością nie należą do najłatwiejszych. Maluchy często reagują strachem na przymusowe zakrapianie oczu i na bezpośredni kontakt z urządzeniem pomiarowym. Całość badania z ich perspektywy może wydawać się traumatycznym przeżyciem.

Kopciuszek wśród operacji MIGS

Czy w dobie intensywnego rozwoju technik chirurgii jaskry minimalnie inwazyjnej (ang. MIGS – Minimally Invasive Glaucoma Surgery) jest jeszcze miejsce dla metod cyklodestrukcyjnych? Mnogość procedur operacyjnych podkreśla brak uniwersalnej metody ukierunkowanej na chorych z jaskrą. Zdecydowana większość z nich opiera się na mechanizmie wzrostu odpływu cieczy wodnistej. Wiodącą wśród technik MIGS zmniejszającą produkcję cieczy wodnistej jest endoskopowa cyklofotokoagulacja (ang. ECP – Endoscopic cyclophotocoagulation). Czynnikami, które pozwalają na włączenie ECP w poczet zabiegów MIGS są niewielkie cięcie, krótki czas operacji, zredukowany okres rekonwalescencji pooperacyjnej, bezpieczeństwo związane z ochroną spojówki i tkanek sąsiednich, a także możliwość wykonania jednoczesnego usunięcia zaćmy. Zaletą jest możliwość powtarzania lub wykonanie innego zabiegu przeciwjaskrowego w późniejszym terminie, np. operacji przetokowej lub implantacji wszczepu drenującego.

Produkty jednorazowe do zabiegów witrektomijnych

Standardy szpitalne związane z utrzymaniem sterylności i czystości pola operacyjnego, często determinują ciągłość pracy bloku zabiegowego. Niejednokrotnie wielką sztuką staje się zaplanowanie zabiegów operacyjnych tak, aby przy użyciu narzędzi wielorazowych zachować komfort pracy personelu medycznego i normy bezpieczeństwa. W związku z tym coraz większą popularnością cieszą się produkty jednorazowe, które są w pełni jałowe i gotowe do natychmiastowego zastosowania. Istotne jest utrzymanie wysokiej kontroli jakości tych produktów tak, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta i wygodę pracy operatora.