HFDS – alternatywna metoda leczenia operacyjnego jaskry

Autor: lek. Agnieszka Miśkiewicz-Wójcik

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 2/60/2017

Leczenie JPOK jest jasne i proste jedynie w podręcznikach. W praktyce jest to proces żmudny i często niewystarczająco efektywny by powstrzymać postęp choroby. Problem dotyczy zarówno leczenia zachowawczego, jak i chirurgicznego. Bywa, że pacjent jest operowany kilkukrotnie i stosowane są różne typy zabiegów.
 
Trwają nieustannie prace nad ustaleniem optymalnej strategii leczenia zachowawczego oraz operacyjnego jaskry. Celem nadrzędnym jest uzyskanie satysfakcjonującego ciśnienia wewnątrzgałkowego, przy minimalnej ilości powikłań, które będzie utrzymywać się na niskim poziomie przez wiele lat.
Kierunkiem budzącym nadzieję na przyszłość jest tzw. mikroinwazyjna chirurgia jaskry (MIGS).
 
Operacyjne leczenie JPOK możemy podzielić na dwie grupy: zabiegi penetrujące (trabekulektomia, setony) oraz niepenetrujące. W zależności od dostępu chirurgicznego do kąta przesączania, dzielimy je na zabiegi „ab externo”(z dostępu przez spojówkę) i „ab interno” (od strony komory przedniej). Przykładami niepenetrujących zabiegów „ab externo” są: głęboka sklerektomia czy wiskokanalostomia, natomiast do zabiegów „ab interno” należą zabiegi z użyciem mikrostentów lub minishantów, a także HFDS czyli High Frequency Deep Sclerotomy.
 
Rys. 1. Miejsce nakłucia kąta przesączani
Aparat OS4 firmy Oertli daje możliwość przeprowadzenia zabiegu HFDS, należącego do grupy mikroinwazyjnej chirurgii jaskry.
Wykorzystując końcówkę diatermiczną Abee® Glaucoma Tip, wykonujemy od strony komory przedniej 5-6 kieszonek w beleczkowaniu, kanale Schlemma oraz częściowo w twardówce.
 
Tworzymy w ten sposób bezpośrednie połączenie komory przedniej z kanałem Schlemma i ułatwiamy odpływ cieczy wodnistej z oka. Miejsce nakłucia wizualizujemy poprzez soczewkę gonioskopową założoną na rogówkę.
 
Ta metoda operacyjna jest dopasowana do pacjentów chorujących na JPOK z niewystarczającą odpowiedzią na leczenie zachowawcze lub z nietolerancją kropli oraz zakwalifikowanych do zabiegu usunięcia zaćmy. Najbezpieczniej wykonać procedurę nakłucia kąta przy okazji zabiegu fakoemulsyfikacji. Technika ta możliwa jest do zastosowania także w oczach fakijnych, wymaga jednak większego doświadczenia i odpowiedniego zwężenia źrenicy, by nie dopuścić do uszkodzenia soczewki naturalnej pacjenta. Przeciwwskazaniami jest słaba przezierność rogówki, neowaskularyzacja w kącie przesączania lub jego zwężenie i zamknięcie.
 
W naszym ośrodku Mikrochirurgii i Terapii Okulistycznej OKO.M we Wrocławiu przeprowadziliśmy, od sierpnia 2016 roku do czerwca 2017 roku, trzydzieści zabiegów łączonych usunięcia zaćmy z diatermiczną sklerotomią. Kwalifikowaliśmy pacjentów z listy oczekujących na zabieg usunięcia zaćmy, u których współistniała JPOK. Średnie ciśnienie przedoperacyjne wynosiło 21.2 mmHg (min. 18 mmHg, max. 26.8 mmHg). Pacjenci stosowali średnio 1.9 leków przeciwjaskrowych do operowanego oka. Czas obserwacji wynosił od 3 do 12 miesięcy.
Wykres 1. Ciśnienie w okresie 6-miesięcznej obserwacji
 
Wstępne wyniki są bardzo obiecujące. W całej obserwowanej grupie uzyskaliśmy stabilizację ciśnienia (średnio 15.5 mmHg po 6 miesiącach) oraz brak progresji zmian w polu widzenia i OCT. Jedynie w trzech przypadkach musieliśmy ponownie włączyć leki przeciwjaskrowe.
W grupie operowanej, wstępnie u ośmiu pacjentów, odnotowaliśmy krwawienie śródoperacyjne z miejsc punkcji. Nie miało to jednak wpływu na wynik pooperacyjny, a co ważne w pierwszej dobie po zabiegu nie stwierdzono krwi w komorze. W dwóch przypadkach wystąpił odczyn włóknikowy, a w jednym po 3 tygodniach obserwowaliśmy przejściowy obrzęk plamki w OCT ze spadkiem ostrości wzroku z 1.0 do 0.8 na tablicy Snellena.
Diatermiczna sklerektomia (HFDS) w połączeniu z fakoemulsyfikacją to optymalna alternatywa dla pacjentów chorujących na jaskrę i zaćmę. Metoda jest mało inwazyjna i bardzo bezpieczna, zakładająca minimalną ilość powikłań. Lokalizacja nakłuć od nosa lub skroni w żaden sposób nie stanowi utrudnienia przy ewentualnych zabiegach przetokowych w przyszłości. Istotnym walorem metody jest także czas i cena. Procedura łączona wydłuża zabieg o 1-2 minuty względem fakoemulsyfikacji. Zabiegi łączone FACO DEEP SCLEREKTOMIA czy FACO TRABECULECTOMY trwają średnio 30 minut dłużej. Technika ta nie wymaga dodatkowych kosztów związanych z zakupem implantu.
 
Jesteśmy usatysfakcjonowani pracą na aparacie OS4 i staramy się w pełni wykorzystywać jego możliwości w leczeniu chorób przedniego i tylnego odcinka. Obserwacje naszych pacjentów będziemy kontynuować, mając nadzieję, że wyniki długoterminowe nie ostudzą naszego entuzjazmu związanego z HFDS.

Więcej informacji na temat końcówkę diatermiczną Abee® Glaucoma Tip znajdziecie Państwo na stronie firmy CONSULTRONIX S.A.

Zobacz więcej artykułów związanch ze sprzętem marki Oertli



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym.

Laser nanosekundowy 2RT™ w terapii AMD. Nowe kryterium kwalifikacji

Od około 3 lat dostępny jest na polskim rynku medycznym nanosekundowy laser 532 nm, przeznaczony i zarejestrowany do terapii odmładzającej siatkówkę (retinal rejuvenation therapy; w skrócie 2RT™), u pacjentów ze średniozaawansowanymi stadiami zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (age related macular degenaeration – AMD). To pierwsza i jak dotąd jedyna metoda wykorzystywana do terapii schorzenia w tym stadium zaawansowania. Zabieg laserem 2RT™ to terapia, wokół której toczy się dyskusja co do jej skuteczności, a jednocześnie i przede wszystkim terapia, z którą wiązane są nadzieje na zahamowanie postępu AMD do stadiów zaawansowanych.

Fiksacja transskleralna soczewek wewnątrzgałkowych techniką Yamane (double-needle technique)

Każdy z mikrochirurgów operujących zaćmę spotyka się w codziennej praktyce z pacjentami wymagającymi wszczepienia soczewki wewnątrzgałkowej w sytuacji braku wsparcia tylnej torebki (pierwotnie lub wtórnie). Najczęściej stosowane techniki operacyjne wykorzystują soczewki mocowane do tęczówki przy pomocy klipsów, soczewki do podszycia do twardówki oraz coraz rzadziej stosowane soczewki przedniokomorowe. Wprowadzona przez Shin Yamane w 2017 roku metoda fiksacji soczewki przeztwardówkowo, wydaje się mieć przewagę nad wcześniej stosowanymi rozwiązaniami. Wykorzystuje ona niskotemperaturową diatermię do zabezpieczenia haptenów w obrębie tunelu twardówkowego. Wymienione wyżej, standardowe metody, mogą przyczyniać się do redukcji komórek śródbłonka rogówki, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, powstawania obwodowych zrostów przedniokomorowych czy, jak w przypadku soczewek podszywanych, do mechanicznego uszkodzenia szwów i przemieszczenia soczewki do komory ciała szklistego. Dodatkową zaletą techniki Yamane jest łatwa dostępność soczewek wewnątrzgałkowych, ponieważ wykorzystuje ona standardowe soczewki trzyczęściowe, które są obecne na większości bloków operacyjnych.