Identyfikacja cech wczesnego i późnego AMD Porównanie modułu MultiColor z tradycyjnym CFP

Autor: Paulina Żurawska

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 1/64/2019

Cel badania
Fotografia barwna dna oka, wykonywana przy pomocy tradycyjnej funduskamery (Color Fundus Photography, CFP), długo stanowiła główne źródło identyfikacji i dokumentowania patologicznych zmian zwyrodnienia plamki, związanego z wiekiem (ang. age-related macular degeneration, AMD2). Podczas gdy metoda ta pozostawała złotym standardem obrazowania AMD, rozwijały się nowe technologie, dające możliwość uzyskiwania bardziej szczegółowych informacji. W celu wprowadzenia alternatywnej techniki obrazowania, zostały one opisane pod względem jakościowym, jednak wciąż brakuje podejścia ilościowego. W związku z tym, niniejsze badanie porównuje czułość i swoistość CFP z modułem MultiColor (MC), dostępnym w systemie Spectralis® firmy Heidelberg Engineering, odnośnie wykrywania i klasyfikowania następujących cech AMD: twarde i miękkie druzy, pseudodruzy siatkówkowe, zanik niegeograficzny, pigmentacja, atrofia, krwotok i zwłóknienie.
Fot. 1. Miękkie druzy w AMD 
 
Fot. 2. Zanik geograficzny w AMD
Metody
Łącznie 59 pacjentów zostało włączonych do badań klinicznych w ramach projektu gromadzącego dane na temat starzenia (NICOLA: Northern Ireland Cohort for the Longitudinal Study of Ageing). Przebadano 105 gałek ocznych ze zmianami w polu widzenia. Podczas procedury CFP użyto cyfrowego aparatu do badania dna oka, Canon CX-1 o polu widzenia 50°, a urządzenie Spectralis®, z modułem MultiColor, uchwyciło pojedynczy skan skupiony na plamce, o polu widzenia 30°. Moduł MultiColor generuje obraz złożony z trzech długości fali: niebieskiej (486 nm), zielonej (518 nm) i podczerwieni (IR, 815 nm). Użytkownik może wyświetlić dowolny obraz o poszczególnej długości fali lub obraz złożony ze wszystkich trzech długości fal. Każdy z uczestników miał dodatkowo wykonane skany, przy pomocy optycznej koherentnej tomografii (ang. spectral-domain optical coherence tomography, SD-OCT). Wszystkie zdjęcia (CFP, MC, OCT), bez danych pacjentów, zostały następnie wysłane do centrum NetwORC w Wielkiej Brytanii. Autorzy systematycznie ocenili zdjęcia w celu dalszych badań naukowych. Obliczono czułość i swoistość między CFP i MC. Kiedy pojawiły się rozbieżności między modułami, do poprawnej oceny użyto skanów OCT.
 
Wyniki
  • Autorzy opisywali wygląd i wykrywalność każdej z cech AMD na podstawie modułu MultiColor cSLO i fotografii barwnej dna oka, wykonywanej przy pomocy funduskamery.
  • Wszystkie typy druzów (miękkie, twarde i pseudodruzy) zostały z większą częstotliwością wykryte przy wykorzystaniu modułu MC, a także lepiej zdefiniowano druzy krawędziowe (fot.1). Wyższa rozpoznawalność pseudodruzów siatkówkowych (19.8% z użyciem MC oraz 7% przy pomocy CFP), może sugerować, że MultiColor odgrywa ważną rolę w przypadku monitorowania zmian AMD.
  • Zanik niegeograficzny został lepiej wykryty na zdjęciach zrobionych przy pomocy MC, dzięki odróżniającej barwie pomarańczowej na obrazach. Może to ułatwić lekarzom diagnozę tego stadium AMD.
  • Obszary krwotoku objawiały się jako „ciemnoczerwone, rzadziej brązowe” plamy na zdjęciach MC, w porównaniu do „jasnoczerwonych” miejsc na zdjęciach CFP. Jest to cecha późnego stadium AMD, która lepiej uwidoczniona została na obrazach CFP. Autorzy zauważyli, że fotografia barwna dna oka z wykorzystaniem tradycyjnej funduskamery może służyć jako narzędzie śledzenia szczególnie małych krwotoków.
  • Na zdjęciach wykonanych z użyciem modułu MultiColor skupienie pigmentu pojawiało się jako „ciemnobrązowo-czarne” obszary w sytuacjach związanych z hipertrofią RPE, lub jako „jasnopomarańczowe/czerwone” miejsca w innych przypadkach. Skupienie pigmentu było szybciej wykrywane przy pomocy zdjęć CFP, niż MC. Hipopigmentacja zaniku niegeograficznego miała „mniej intensywny kolor z nieokreślonymi granicami” na MC i odpowiadała zanikowi dyfuzji na obrazach CFP.
  • Tkanka włóknista pojawiała się jako „jasnolimonkowe lub żółtawe obszary” na zdjęciach wykonanych przy pomocy urządzenia Spectralis®, a granice zwłóknienia zostały ostro zarysowane. Wskazuje to na wysoką użyteczność MultiColoru w wykrywaniu zmian zwłóknień w czasie.
Fot. 3. Obszary zaniku geograficznego ze zwłóknieniem podsiatkówkowym (zielone partie zaniku geograficznego)
Porównując te dwa moduły zauważono, że dzięki modułowi MultiColor jesteśmy w stanie wyodrębnić więcej zmian AMD, niż w przypadku CFP, co najwyraźniej widać w przypadku pseudodruzów siatkówkowych. Dla zaawansowanej postaci AMD moduł MC pozwala na wykrycie większej ilości zmian w zwłóknieniu oraz atrofii, w porównaniu do CFP (zwłóknienie: 24.2% na MC, 15.6% na CFP, atrofia: 33.7% na MC oraz 27.1% dla CFP). Autorzy przyjrzeli się również trzem różnym kanałom, wchodzącym w skład kompozytu MultiColor i okazało się, że każdy z obrazów o danej długości fali był odpowiedni dla wykrywania innych cech AMD: IR był optymalny dla uwidocznienia dużych druzów i hypopigmentacji zaniku niegeograficznego, z kolei krwotoki i zwłóknienia były lepiej widoczne na obrazach wygenerowanych przy pomocy zielonej długości fali.
 
Na koniec porównano swoistość i czułość dla MC i CFP. Traktując obraz z CFP jako punkt wyjściowy analizy, dzięki modułowi MultiColor zdefiniowano miękkie druzy (85%), druzy siatkówkowe (83%), atrofię i zwłóknienie (100%). W przypadku, gdy obraz z MC wykorzystano jako podstawę analizy, CFP dało mniejszą wykrywalność miękkich druzów (58%), druzów siatkówkowych (28%), atrofii (83%) czy zwłóknienia (68%). Przy powstaniu rozbieżności pomiędzy obrazami wykonanymi za pomocą metody MultiColor i CFP, skany OCT częściej potwierdzały prawidłową identyfikację z obrazów MC dla druzów twardych (14 z 17 rozbieżnych), druzów miękkich (8 z 10), druzów siatkówkowych (12 z 14), atrofii (3 z 5) i zwłóknienia (6 z 8). Krwotoki i hipopigmentacja zaniku niegeograficznego na skanach OCT wykazywały większą spójność wyników uzyskanych przy pomocy CFP (2 z 2 dla krwotoków i 6 z 8 rozbieżnych w przypadku niedoboru pigmentu związanego z hipopigmentacją zaniku niegeograficznego).
 
Wnioski
Przeprowadzone badanie prezentują, że „dla większości wczesnych i późnych stadiów AMD, moduł MultiColor cSLO miał większą czułość niż w przypadku fotografii barwnej dna oka, co szczególnie widoczne było przy wykrywaniu druzów siatkówkowych”. Powyższe wnioski wskazują na użyteczność kliniczną tej zaawansowanej metody obrazowania, która uzupełnia badania o dodatkowe informacje i ułatwia wykrywanie AMD. Analiza pokazuje, że dzięki skanom MultiColor można zaobserwować wyraźne struktury siatkówki na różnych głębokościach. Z praktycznego, klinicznego punktu widzenia autorzy zauważyli, że obrazowanie przy pomocy platformy Spectralis® umożliwia wykonanie badania OCT i MC za pomocą jednego urządzenia, dzięki czemu pacjent może zostać w pozycji siedzącej, co ułatwia procedurę. W module MultiColor, obrazowanie przy pomocy trzech długości fali, ułatwi w przyszłości klasyfikację i ocenę różnych postaci patologicznych zmian w siatkówce.

Zobacz więcej artykułów związanch ze sprzętem marki Heidelberg Engineering



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym.

Laser nanosekundowy 2RT™ w terapii AMD. Nowe kryterium kwalifikacji

Od około 3 lat dostępny jest na polskim rynku medycznym nanosekundowy laser 532 nm, przeznaczony i zarejestrowany do terapii odmładzającej siatkówkę (retinal rejuvenation therapy; w skrócie 2RT™), u pacjentów ze średniozaawansowanymi stadiami zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (age related macular degenaeration – AMD). To pierwsza i jak dotąd jedyna metoda wykorzystywana do terapii schorzenia w tym stadium zaawansowania. Zabieg laserem 2RT™ to terapia, wokół której toczy się dyskusja co do jej skuteczności, a jednocześnie i przede wszystkim terapia, z którą wiązane są nadzieje na zahamowanie postępu AMD do stadiów zaawansowanych.

Fiksacja transskleralna soczewek wewnątrzgałkowych techniką Yamane (double-needle technique)

Każdy z mikrochirurgów operujących zaćmę spotyka się w codziennej praktyce z pacjentami wymagającymi wszczepienia soczewki wewnątrzgałkowej w sytuacji braku wsparcia tylnej torebki (pierwotnie lub wtórnie). Najczęściej stosowane techniki operacyjne wykorzystują soczewki mocowane do tęczówki przy pomocy klipsów, soczewki do podszycia do twardówki oraz coraz rzadziej stosowane soczewki przedniokomorowe. Wprowadzona przez Shin Yamane w 2017 roku metoda fiksacji soczewki przeztwardówkowo, wydaje się mieć przewagę nad wcześniej stosowanymi rozwiązaniami. Wykorzystuje ona niskotemperaturową diatermię do zabezpieczenia haptenów w obrębie tunelu twardówkowego. Wymienione wyżej, standardowe metody, mogą przyczyniać się do redukcji komórek śródbłonka rogówki, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, powstawania obwodowych zrostów przedniokomorowych czy, jak w przypadku soczewek podszywanych, do mechanicznego uszkodzenia szwów i przemieszczenia soczewki do komory ciała szklistego. Dodatkową zaletą techniki Yamane jest łatwa dostępność soczewek wewnątrzgałkowych, ponieważ wykorzystuje ona standardowe soczewki trzyczęściowe, które są obecne na większości bloków operacyjnych.

System preloadowany iSert®/ Vivinex™ - doskonałość z kraju kwitnącej wiśni

Sumienność, rzetelność i pracowitość to credo japońskiego społeczeństwa. Dzięki kultowi pracy, poczuciu obowiązku i odpowiedzialności za swoje działanie, Japończycy są dziś postrzegani jako pionierzy w rozwoju technologii i kreowaniu produktów, które nie mają sobie równych pod względem jakości. Dlatego też cieszymy się, że jesteśmy częścią ogromnej, japońskiej rodziny Hoya Surgical Optics. Dzięki temu polscy pacjenci mają dostęp do najbardziej zaawansowanych soczewek wewnątrzgałkowych, będących owocem długoletnich badań i doświadczeń naukowych.

Nowoczesna platforma mikrochirurgiczna Oertli – OS4

Jestem chirurgiem witreoretinalnym z wieloletnim doświadczeniem. W trakcie mojej praktyki miałem przyjemność pracować na większości dostępnych aparatów, służących do mikrochirurgii tylnego odcinka oka. Na moich oczach dokonuje się rozwój technik witreoretinalnych, skorelowany z rozwojem aparatów – platform mikrochirurgicznych. Wyścig technologiczny ostatnich lat jest pasjonujący. Kolejne generacje sprzętów stają się łatwiejsze w obsłudze i coraz bezpieczniejsze w użytkowaniu. Jednym z aparatów, którego ewolucję mogłem obserwować w praktyce, jest platforma operacyjna szwajcarskiej firmy Oertli. Początkowo pracowałem na maszynie OS3, a obecnie od około 3 lat mam przyjemność użytkowania systemu OS4. Chciałbym podzielić się z Państwem moimi przemyśleniami na jego temat