Kapilaroskopia profesjonalna ocena mikrokrążenia

Autor: dr n. med. Grażyna Kamińska-Winciorek

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 3/25/2008

Kapilaroskopia - profesjonalna ocena mikrokrążenia

Kapilaroskopia to nieinwazyjna metoda diagnostyczna, polegająca na ocenie krążenia krwi w bardzo małych naczyniach w obrębie skóry i błon śluzowych. Polega na oglądaniu pod mikroskopem pętli włośniczkowych warstw odżywczych mikrokrążenia skóry. Dzięki kapilaroskopii możemy pozwolić sobie na ocenę strukturalno – morfologiczną wybranego fragmentu mikrokrążenia.

Wyróżnia się, ze względu na wykorzystane urządzenia diagnostyczne, różne rodzaje kapilaroskopii, m.in. tradycyjną, przy użyciu stereomikroskopów z odpowiednim oświetleniem bocznym, czy fluorescencyjną, z pomocą specjalistycznych lamp.

Najnowocześniejszym wariantem jest wideokapilaroskopia. Przy tym badaniu wykorzystuje się specjalną nasadkę nałożoną na kamerę, która z kolei przesyła obraz na monitor komputera. Badanie jest bardzo proste w wykonaniu, w pełni bezpieczne dla pacjenta – nieinwazyjne, bezbolesne, możliwe do powtórnego wykonania. Niewątpliwymi zaletami tej metody są: możliwości uzyskiwania większych powiększeń (w porównaniu do klasycznych metod) 100-200x, a także archiwizowania wszystkich zdjęć. Ponadto, pozwala ona na ocenę i porównanie obrazów w czasie, ich drukowanie, a także szybkie przesłanie drogą elektroniczną w celu telekonsultacji.

Do tej pory badanie kapilaroskopowe wykorzystywane było jako standard w diagnostyce objawów i zespołów Raynauda, głównie w przebiegu chorób tkanki łącznej. Kapilaroskopia jest też często wykorzystywana przez chirurgów naczyniowych w diagnostyce zaburzeń przepływu włośniczkowego w przebiegu mikroangiopatii cukrzycowej, chorobach naczynioskurczowych, przewlekłej niewydolności żylnej, obrzękach limfatycznych i miażdżycy oraz w niedokrwieniu kończyn dolnych pochodzenia tętniczego.

Z czasem pojawiły się nowe wskazania do przeprowadzania kapilaroskopii: ocena kapilar naczyniowych w trądziku różowatym, zapaleniu łojotokowym skóry, łuszczycy, jak również w nadciśnieniu tętniczym, otyłości, odmrożeniach i zaburzeniach neurologicznych. Urządzenia kapilaroskopowe można również zastosować w ocenie zmian guzowatych i innych dermatozach, a także w monitorowaniu wyników leczenia, m.in. w łuszczycy zwykłej.

Najczęściej obserwowanym miejscem są wały paznokciowe (skórki) palców dłoni, rzadziej stóp. Po dokładnym oczyszczeniu wałów paznokciowych, badane miejsce pokrywa się olejkiem immersyjnym lub żelem do USG, aby zwiększyć przezierność warstwy rogowej i lepiej uwidocznić kapilary naczyniowe. Przynajmniej miesiąc przed badaniem należy wykluczyć wycinanie skórek, wszelkie urazy i infekcje skórki paznokcia.

W badaniu kapilaroskopowym należy ocenić stan płytki paznokciowej, tło obrazu związane z przepływem przez warstwę termoregulacyjną, liczbę i jakość pętli włośniczkowych, ich rozmieszczenie w polu widzenia, typy morfologiczne i napięcie pętli włośniczkowych, obecność pól beznaczyniowych oraz przepływ krwi przez pętle.

Obraz wału paznokciowego tego samego palca, kontrolowany w różnych odstępach czasu, jest u ludzi zdrowych jednorodny - nie zmienia się w jakiś istotny sposób. U tego samego badanego w jednym polu widzenia ilość kapilar jest taka sama. Nie rozróżnia się obrazu kapilaroskopowego w zależności od płci. Wszelkie poważne zmiany w obrazie kapilaroskopowym mogą wskazywać (lub wykluczać) na obecność patologii w mikrokrążeniu. Obraz kapilaroskopowy może zmieniać się w czasie choroby.

Badanie kapilaroskopowe jest bardzo użytecznym badaniem do sprawdzenia poprawności diagnozy ustalonej na podstawie obrazu klinicznego i badań serologicznych. W wielu przypadkach pozwala z dużym prawdopodobieństwem trafności postawić wstępną diagnozę lub przynajmniej określić kierunek jej poszukiwań.

Więcej informacji na powyższy temat możecie Państwo pozyskać na organizowanych przez naszą firmę kursach dermatoskopii (red.).

 



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Trichoskopia bez tajemnic jak kompleksowo zatroszczyć się o pacjenta?

Trichoskopia jest najnowocześniejszą metodą diagnostyki włosów. Wielu lekarzy stosuje ją jednak tylko w ujęciu jakościowym, nie korzystając w pełni z możliwości monitorowania leczenia, jaką daje statystyczna część trichoskopii. Jednocześnie na rynku pojawił się ogrom gabinetów kosmetycznych specjalizujących się w tak zwanej „trichoskopii”. Nic w tym dziwnego. Pacjenci borykający się z wypadaniem włosów, często traktują to jako problem estetyczny – a nie medyczny. Gdy już zdecydują się szukać pomocy dermatologa, trafiają do naszego gabinetu. Co wtedy? Jak profesjonalnie zadbać o pacjenta, prawidłowo go diagnozując, a następnie obiektywnie monitorując efekty terapii, móc ewentualnie modyfikować leczenie?

FotoFinder leviacam® - wideodermoskop w kompaktowym wydaniu

FotoFinder jest liderem w dziedzinie wideodermoskopii cyfrowej, a także producentem popularnej medicam 1000. Kamera ta swoją pozycję zawdzięcza perfekcyjnej jakości optyce, dzięki czemu szybko stała się złotym standardem w dermatoskopii.

Diagnostyka znamienia Spitz

Diagnostyka zmian melanocytowych opiera się zarówno na badaniu klinicznym, jak i dermoskopii. W ostatnich latach możliwości diagnostyczne poszerzyły się o mikroskopię konfokalną in vivo. Jest to nieinwazyjna metoda pozwalająca na ocenę histopatologiczną znamion barwnikowych, a także schorzeń o charakterze zapalnym. Metoda ta wykorzystuje zjawisko iluminacji melanocytów oraz keratynocytów w świetle lasera diodowego. Prawidłowa interpretacja badania pozwala na uniknięcie niepotrzebnych interwencji chirurgicznych, a tym samym oszpecania pacjenta bliznami. Użycie tej nowoczesnej metody wydaje się być szczególnie pomocne w przypadku diagnozowania wyjątkowo trudnych zmian melanocytowych.

Trendy i przyszłość diagnostyki nowotworów skóry - wywiad z prof. dr Giuseppe Argenziano

Giuseppe Argenziano jest profesorem dermatologii Drugiego Uniwersytetu w Neapolu (Seconda Università degli Studi di Napoli) oraz koordynatorem Instytutu ds. Badań nad Rakiem Skóry (Skin Cancer Unit) w Reggio Emilia we Włoszech. Na całym świecie znany jest jako mistrz i pasjonat badań w dziedzinie dermatoonkologii, ze szczególnym naciskiem na diagnostykę czerniaka. Poza opracowywaniem nowych technik rozpoznawania czerniaka, prof. Argenziano powołał również niezwykle ważny ośrodek badawczy oraz opublikował szereg książek i artykułów naukowych. 

Medycyna kliniczna - leczenie raka podstawnokomórkowego

Rak podstawnokomórkowy (BCC, ang. basal cell carcinoma) jest najczęściej spotykanym nowotworem skóry innym niż czerniak, obejmującym do 80% przypadków. Guz rośnie powoli i rzadko daje przerzuty. Choć ma on charakter inwazyjny jedynie w stosunku do otaczających go komórek, może doprowadzić do zniszczenia struktur podstawowych: kości, nerwów i mięśni. BCC występuje w miejscach narażonych na działanie promieni słonecznych, takich jak twarz, szyja, kończyny górne i tułów [1,2].