Mędrca szkiełko i oko - „Czucie i wiara silniej mówi do mnie niż mędrca szkiełko i oko”

Autor: dr Bartosz Pawlikowski

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 4/54/2015

Rodzina Kowalskich to zwykła, pięcioosobowa rodzina. Ponad 9 lat temu Państwo Kowalscy zaczęli starania o dziecko, które niestety przez długi czas były nieskuteczne. Po pewnym czasie urodziły się dwie dziewczynki: Maja i Ania. Pięć lat później – Amelia. U Majki niedługo po urodzeniu wykryto zespół Shwachmana–Diamonda. To rzadka choroba genetyczna, przebiegająca z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki, zaburzeniami hematologicznymi, predyspozycją do nowotworów układu krwiotwórczego, wadami kośćca i niskorosłością. Dziewczynka jest obciążona zezem pionowym i skośnym, przebyła też zabieg operacyjny związany z przetrwałym przewodem tętniczym Botalla. 
 
Brodawka 

W kwietniu rodzina była na zagranicznych wakacjach. Po powrocie mama zauważyła niewielką plamkę pod paznokciem małego palca prawej stopy dziewczynki. Początkowo nie przejęła się tym specjalnie. Nic nie zapowiadało tragicznych zdarzeń, które wkrótce nastąpiły. Po jakimś czasie Maja trafiła do specjalisty chirurgii dziecięcej w celu oceny zmiany. Chirurg, słysząc o obciążeniu zespołem Shwachmana–Diamonda (skłonność do nowotworów układu krwiotwórczego!), bez zastanowienia rozpoznał czerniaka podpaznokciowego. Skierował Majkę do szpitala z zamiarem amputacji palca. Choć wspomniał coś o śródoperacyjnym badaniu histopatologicznym i możliwości oszczędzenia paluszka. Pani Kowalska w przypadkowej rozmowie z koleżanką zwierzyła się ze swojej troski. Ta zaproponowała zweryfikowanie diagnozy. 
 
 Powiększenie 20x

Mama Majki trafiła do mojego gabinetu zdruzgotana i ze łzami w oczach opowiadała całą historię. Dokładnie obejrzałem zmianę „na oko”, a następnie wykonałem wideodermatoskopię. Początkowo w powiększeniu 20x, potem 70x. Moim oczom ukazała się zmiana o charakterze brodawkowatym z niewielkim wynaczynieniem pod płytką paznokcia. Zmiana nieznacznie wystawała spod paznokcia i obejmowała płytkę paznokciową do 1 jej powierzchni. Usunąłem brodawkę i już… 
 
Powiększenie 70x 

Wideodermatoskopia jest obecnie badaniem standardowym, dostępnym już w wielu gabinetach dermatologicznych. Niektórzy lekarze korzystają z dermatoskopu ręcznego, którego ja używam w czasie konsultacji w innych gabinetach. Osobiście, u siebie stanowczo wolę wideodermatoskop. Jestem w stanie dokumentować przypadki, takie jak ten Majki. Często przy okazji „rzucam okiem High Definition” na różne zmiany lub ogniska chorobowe. Ułatwia to i przyspiesza interpretację oraz umożliwia pokazanie „tych obrzydliwych rzeczy” pacjentowi na monitorze komputera. 

Z powyższej historii można wyciągnąć różne wnioski: pochopna diagnoza bez prawidłowego badania; konieczność weryfikacji diagnozy u kilku lekarzy; wiara, że wszystko i tak skończy się dobrze; konieczność dokładnego zbadania pacjenta przed postawieniem diagnozy; unikanie ferowania diagnozami – wyrokami… 

Każdy będzie miał inne spostrzeżenia. Dla mnie najważniejsze jest to, że udało się przerwać ciąg niefortunnych zdarzeń, które mogły doprowadzić do tragicznej pomyłki, „przykładając szkiełko” do palca. Tym razem mędrca szkiełko i oko wzięło górę nad czuciem i wiarą.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Nowa odsłona medicam 1000

Minęły dwa lata od premiery FotoFinder medicam 1000. Dziś mało kto wyobraża sobie codzienną praktykę dermatologiczną bez kamery wideodermatoskopowej z krystalicznie czystym obrazem. Niewątpliwie kamera medicam 1000 wyznaczyła najwyższy standard jakości, jednakże nadszedł czas na jej rewolucję.

Przyszłość sztucznej inteligencji w diagnostyce raka skóry

Wszyscy mówią o sztucznej inteligencji i choć dla wielu jest to wciąż abstrakcyjna koncepcja, w profilaktyce raka skóry stała się rzeczywistością. Oprogramowania eksperckie dostarczają wyniki oparte na AI (Artificial Intelligence), czyli tzw. sztucznej inteligencji, oferując dodatkowo szereg funkcji analitycznych.

Znaczenie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej (RCM) in vivo w diagnostyce dermatologicznej

Refleksyjna mikroskopia konfokalna in vivo (ang. in vivo reflectance confocal microscopy, RCM), to nowoczesna, nieinwazyjna metoda diagnostyki obrazowej. Umożliwia ona wizualizację tkanek z dokładnością porównywalną do badania histologicznego w czasie rzeczywistym. W badaniu skóry możliwe jest zobrazowanie naskórka, warstwy brodawkowatej oraz górnej części warstwy siateczkowatej skóry właściwej, jak również przydatków skóry. Zdjęcia uzyskane metodą RCM, czyli tzw. przekroje optyczne tkanek, odpowiadają horyzontalnym przekrojom poszczególnych warstw skóry na określonej głębokości. Maksymalna głębokość obrazowania wynosi około 200-300 µm, co stanowi pewne ograniczenie w badaniu zmian nowotworowych, w bardziej zaawansowanych stadiach (guzy naciekające) lub zmian hiperkeratotycznych, w których zgrubienie naskórka uniemożliwia wgląd w głębsze warstwy.

Skin Cancer Unit- nowe podejście do diagnostyki i leczenia nowotworów skóry

Śledząc rozwój nauki oraz nowoczesnych technologii dotyczących diagnostyki i leczenia nowotworów skóry, naturalnym zjawiskiem jest tworzenie zespołów wielospecjalistycznych, które będą zajmować się kompleksowo tym wąskim, lecz wymagającym obszarem terapeutycznym. Zauważając potrzebę leczenia danego typu nowotworu w jednym ośrodku, począwszy od rozpoznania choroby, poprzez kompleksowe leczenie, a w ostateczności do objęcia pacjenta także opieką paliatywną, w Dolnośląskim Centrum Onkologii (DCO) powstał Skin Cancer Unit (SCU), oddział zajmujący się diagnostyką i leczeniem między innymi nowotworów skóry.