prof. dr hab. Andrzej Barański

Opublikowane artykuły:

Dwa ważne dla Polaków pytania

Kategoria: Kultura i nauka Egzemplarz: CX News nr 3/53/2015

Przedwojenne wspomnienie, do dzisiaj żywe, jakby z wczorajszego dnia. Wilno. Gabinet ojca. Mam niecałe 5 lat. Kilkanaście osób siedzi pod ścianami. Ojciec chodzi po pokoju i mówi „… Jeśli wojna wybuchnie, to za 6–8 tygodni nasze wojska wejdą do Berlina”. Mówił to poseł na Sejm1, wileński lider Obozu Zjednoczenia Narodowego, brat naczelnego dyrektora Banku Polskiego, mającego codzienne kontakty ze sferami rządowymi. To było spotkanie w gronie bliskich znajomych. Urzędowy optymizm nie był tu potrzebny. Co więcej, ten optymizm niebezpiecznie uspokajał. Dlaczego ojciec tak mówił? To pytanie dręczyło mnie przez lata. Odpowiedź była jedna – tak wówczas myślały elity. Ale to nie była wystarczająca odpowiedź. Pytanie „Dlaczego?” pozostało. Od jesieni 1968 do wiosny 1970 roku, jako stypendysta National Research Council, pracowałem w laboratorium NRC w Ottawie. Na święta Bożego Narodzenia dostałem zaproszenie od państwa Stachiewiczów (dalekich krewnych mojej żony) z Montrealu. Generał Wacław Stachiewicz był szefem sztabu Wojsk Polskich podczas kampanii wrześniowej w 1939 roku. Przez kilka godzin rozmawialiśmy z generałem o niemiecko – polskiej wojnie, a zwłaszcza o jej końcowej fazie. Mówił, że gdyby nie agresja sowiecka to obrona tzw. Przedmościa Rumuńskiego, obszaru na południe od Dniestru i na wschód od rzeki Stryj, mogłaby trwać kilka tygodni, a może i miesięcy. Jeszcze 16 września szef sztabu wojsk francuskich gen. Gamelin zapewniał, że 21 września alianci rozpoczną ofensywę.

U źródeł jednoczenia Europy – jakże aktualne dzisiaj

Kategoria: Kultura i nauka Egzemplarz: CX News nr 2/48/2014

Federacja zwiększa szanse politycznej i ekonomicznej stabilności państw. Od czasów dynastii Jagiellonów koncepcja federacji państw Europy jest obecna w polskiej myśli politycznej. Inspirowała Piłsudskiego do tworzenia bloku państw wschodniej Europy zabezpieczającego przed agresją sowiecką (1). Znamy dobrze obecne dylematy Polski związane z przyszłością strefy euro i Unii Europejskiej. Natomiast mało wiemy o działaniach federacyjnych z czasów drugiej wojny światowej podjętych przez rządy na uchodźctwie.

Wspomnienie

Kategoria: Kultura i nauka Egzemplarz: CX News nr 1/43/2013

Teczka dokumentów mojego pradziadka. Zwykłe informacje o życiu urzędnika w imperium Franciszka Józefa, w drugiej połowie XIX wieku. Wśród papierów kartka, wyrwana z zeszytu i zapisana ołówkiem, ukazuje dramatyczne losy człowieka, których oficjalne papiery dokumentować nie mogły.

Dokument sprzed 60 lat.

Kategoria: Kultura i nauka Egzemplarz: CX News nr 1/39/2012

Dokument sprzed 60 lat.
 
Nieco wyblakła, lecz czytelna kopia maszynopisu niesie przekaz:

.