prof. dr hab. n. med. Andrzej Urbanik

Andrzej  Urbanik

Opublikowane artykuły:

Muszle w promieniach rentgenowskich

Badaniem budowy muszli od dawna zajmują się nie tylko naukowcy, ale także artyści. Dopiero jednak wprowadzenie stosowania promieni X dało narzędzie umożliwiające bezinwazyjne badanie wnętrza muszli, a artystom pozwoliło na całkiem nowe spojrzenie umożliwiając wydobycie skomplikowanej a zarazem pełnej piękna i harmonii struktury.

„Kwiatowe” zdjęcia rentgenowskie

Wilhelm Konrad Roentgen opisując odkryte przez siebie nowe promienie, od razu określił ich wielką rolę w medycynie. Nie­zwykłe właściwości nowego promieniowania pionierzy radio­logii, starali się wykorzystać do badania otaczającego świata, także roślinnego. Już na początku XX wieku, Goby z Francji i Hall-Edwards z Wielkiej Brytanii wykonali pierwsze badania rentgenowskie kwiatów. Obrazy przedstawiające delikatną, wewnętrzną strukturę i piękno w nowym wymiarze wzbudziły powszechne zainteresowanie ale zostały potraktowane jako cie­kawostki. Dopiero w latach 30. XX wieku ukazały się prace, które wyznaczały kierunki „kwiatowej” radiografii. Prace Engelbrech­ta z USA wskazywały na przydatność tej techniki w badaniach naukowych nad strukturą roślin. Z kolei Taster zapoczątkował wykonywanie radiogramów kwiatów w celach ekspozycyjnych, wyznaczających nowy kierunek w sztuce. Zdjęcia rentgenow­skie kwiatów wykonywało i nadal wykonuje wielu autorów. Ciekawym podsumowaniem w tym zakresie jest książka „The Se­cret Garden” w której Albert Richards (radiolog stomatologiczny z USA) zamieścił ponad 100 zdjęć rtg kwiatów. 

Udar niedokrwienny mózgu poważny problem medyczny

Współczesna medycyna odnotowuje coraz więcej sukcesów. Jednak istnieją jej dziedziny, w których postęp nie jest zbyt wyraźny. Takim wyzwaniem w dalszym ciągu jest udar niedokrwienny mózgu. W skali roku, na świecie około 15 milionów ludzi doznaje udaru mózgu, około 30% z nich umiera w wyniku tej choroby, a 30% jest niesprawnych do końca życia. W Polsce na udar choruje rocznie ok. 60 000 osób. Jest to więc poważny problem medyczny, stanowiący jedną z najczęstszych przyczyn zachorowalności i śmiertelności w krajach wysokorozwiniętych, szczególnie u starszej części populacji. Biorąc pod uwagę wyraźną tendencję do starzenia się społeczeństw - zagrożenie udarem niedokrwiennym mózgu będzie coraz większym problemem. W ten sposób schorzenie to staje się również problemem społecznym, bowiem osoby po przebytym udarze, nie są w stanie wrócić do społeczeństwa jako w pełni sprawni jego uczestnicy. W czasie trzech pierwszych „złotych godzin” po zachorowaniu – zgodnie z aktualnie obowiązującymi procedurami – winno zostać włączone leczenie, polegające na dożylnym aplikowaniu tkankowego aktywatora plazminogenu (rtPA). Należy zaznaczyć, im szybciej zostanie on podany, tym większa szansa na jego skuteczność. Dlatego kluczową sprawą jest bardzo wczesne rozpoznanie, a także wdrożenie leczenia – obowiązuje zasada: „czas to mózg”.

.