Plusoptix nadzieją na skuteczne wykrywanie wad wzroku u niemowląt i małych dzieci? Rozmowa z lekarzem okulistą Magdaleną Micor
Autor: Ewa Wesołowska
Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 2/36/2011
Co skłoniło Panią doktor do zainteresowania się autorefraktometrem pediatrycznym Plusoptix?
Okuliści zajmujący się badaniem dzieci wiedzą, jak trudno jest wykonać prawidłowo badanie okulistyczne u małych dzieci. Skiaskopia po cykloplegii jest standardem postępowania, należy jednak rozważać dodatkowe zastosowanie urządzenia, które może być pomocne w skutecznym badaniu małego dziecka. Wśród niemowląt około 10% ma wadę wzroku (1), najczęściej jest to oczywiście nadwzroczność i astygmatyzm. Należy jednak pamiętać, że niewykryta wada wzroku może doprowadzić do rozwoju niedowidzenia, które występuje u 3,5-5% populacji (2). Wielokrotnie spotykałam się w swojej praktyce z dorosłymi pacjentami, którym nie można było pomóc z powodu niedowidzenia.
Jakie jest Pani doktor doświadczenie w zastosowaniu autorefraktometru pediatrycznego Plusoptix?
Pracuję na tym urządzeniu od 2 lat. Wykonuję kontrolne badania okulistyczne dzieci 3 miesięcznych. Przeprowadzam również przesiewowe badania okulistyczne na terenie przedszkoli. Wyniki zostały przedstawione na konferencji okulistycznej w Warszawie w 2010. Astygmatyzm ≥1,5D stwierdziłam u 40% niemowląt, z czego u 19% była to wartość ≥2,0D.(3) Wśród dzieci przedszkolnych około 9% miało podejrzenie wady wzroku, dzieci te zostały zakwalifikowane do dalszej diagnostyki przy użyciu atropiny(4).
Jak Pani doktor ocenia autorefraktometr Plusoptix?
Jest to doskonałe urządzenie do badania refrakcji niemowląt i małych dzieci. Stanowi uzupełnienie skiaskopii i nie należy o tym zapominać. Daje możliwość dokładnego wykrycia wady wzroku, przede wszystkim astygmatyzmu i wczesnego jego leczenia. Obecnie zbyt późno diagnozuje się wadę wzroku u dzieci. Najczęściej jest to w momencie rozpoczęcia nauki szkolnej i pojawienia się trudności z czytaniem i pisaniem. Najważniejsza jest jednak profilaktyka i każde dziecko po 3 miesiącu życia powinno być zbadane okulistycznie przy pomocy Plusoptix, nawet jeśli rodzice nie mają wady wzroku. Czułość badania refrakcji wykonywana urządzeniem Plusoptix jest wysoka i wynosi 98% (5).
Jak wygląda badanie przy użyciu Plusoptix? Jak dzieci reagują na ten aparat?
Badanie refrakcji przy użyciu Plusoptix jest bardzo przyjazne dla dzieci i lekarza. Wykonuje się je z odległości 1 m, dziecko siedzi na kolanach u mamy, jest obuoczne i bardzo szybkie. Wykonuje się je bez kropli porażających akomodację, ale również i po nich z tym, że źrenica nie może być szersza niż 8mm.Jest to wymóg techniczny. Na komputerze jest widoczny zapis badania, daje to możliwość przedstawienia wyników rodzicom i ich edukacji. Dzieci reagują pozytywnie na elementy graficzne aparatu oraz sygnał dźwiękowy, dodatkowo ułatwiający ich koncentrację.
Jedyna niedogodnością aparatu jest ograniczony zakres od -7,0 do +5,0 Dioptrii. Według własnych badań u niemowląt 3–4 miesięcznych bez cykloplegii średnia wartość błędu refrakcji wynosiła +1,5±0,9D, po cykloplegii 0,5% Tropikamidem (2x) +3,5±1,2D.(3) Jest to więc zakres wystarczający do przeprowadzenia przesiewowych badań okulistycznych u małych dzieci. Stwierdzenie nieprawidłowości zawsze wymaga zastosowania standardu, jakim jest skiaskopia po cykloplegii.
Podsumowując…
Plusoptix jest użytecznym narzędziem do badania refrakcji niemowląt i małych dzieci. Zachęcam każdego okulistę zajmującego się badaniem dzieci, do zapoznania się z tym aparatem i zebrania własnych doświadczeń. Sądzę, że badanie przy pomocy Plusoptix jest przełomowym krokiem w skutecznym wykrywaniu wad wzroku u niemowląt i małych dzieci. Daje nadzieję na szybkie ich leczenie. Obecnie powszechne jest stosowanie autorefraktometru do badania refrakcji u osób dorosłych. Sądzę, że w przyszłości podobnie będzie z Plusoptixem w stosunku do małych dzieci.
Dr. n. med Magdalena Micor
http://www.okulista-szczecin.pl/
1.Screening for refractive errors in 6-9 month old infants by photorefraction J Atkinson BJ of Ophthalmol 1984;68:105-112
2.Performance of the Plusoptix vision screener for the detection of amblopia risk factors in children N. S. Matta J AAPOS 2008; 12:490-492
3.Refrakcja u 3-4 miesięcznych niemowląt badana przy użyciu przenośnego obuocznego autorefraktometru Plusoptix S08. XLIII Zjazd Okulistów Polskich Warszawa 2010
4.Przesiewowe badanie refrakcji dzieci przedszkolnych wykonane przy użyciu przenośnego autorefraktometru Plusoptix S08. XLIII Zjazd Okulistów Polskich Warszawa 2010
5.Performance of the Plusoptix Vision screener for detection of ambliopia risk factors in children N Matta J AAPAS 2008; 12:490-492