Rak podstawnokomórkowy - bosal cell carcinoma

Autor: dr hab. n. med. Grażyna Kamińska-Winciorek

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 4/46/2013


Rak podstawnokomórkowy (BCC) należy w chwili obecnej do najczęstszych nowotworów złośliwych u ludzi. Zazwyczaj dotyczy osób powyżej 60 roku życia, jednak średnia wieku gwałtownie obniżyła się i nowotwór ten coraz częściej poja­wia się u osób w wieku poniżej 50 roku życia.

Rak podstawnokomórkowy najczęściej lokalizuje się na twa­rzy, powyżej linii łączącej kącik ust z małżowiną uszną, ale może również dotyczyć skóry pleców (ryc.1) czy też kończyn.

Ryc. 1. Obraz makroskopowy raka podstawnokomórkowego, zlokalizowanego w obrębie pleców



Klinicznie może przybierać postać żywoczerwonego zgru­bienia, najczęściej z niegojącą się nadżerką, często pokrytą strupem, czasem guzka o perłowych brzegach lub o charak­terze miękkiej zmiany na szerokiej podstawie albo drążące­go wgłąb owrzodzenia. Rzadziej wyróżnia się postać barw­nikową charakteryzującą się ciemnym zabarwieniem guza.

Według Menziesa w dermoskopii barwnikowej postaci raka podstawnokomórkowego powinno zostać spełnionych 6 kryteriów diagnostycznych w postaci cech dermoskopo­wych, do których należą: -obecność dużych, szaroniebieskich gniazd w kształcie jaja, liczne szaroniebieskie ciałka, struktury przypominające liść klonu, struktury typu koła ze szprychami, owrzodzenie oraz naczynia rozgałęzione drzew­kowato.

Dermoskopowe cechy związane z zabarwieniem stwierdza się również w 30% raków podstawnokomórkowych, które klinicznie nie stanowią jego odmiany barwnikowej. W takich przypadkach raka podstawnokomórkowego -w odmianie guzkowej zazwyczaj stwierdza się obecność szaroniebie­skich gniazd w kształcie jaja. W powierzchownej odmianie BCC mogą występować struktury przypominające liść klonu, struktury typu koła ze szprychami oraz brązowe ziarnistości.

Odmiana powierzchowna charakteryzuje się częściej wystę­powaniem licznych, drobnych nadżerek, a także obecnością czerwonych oraz lśniących białych obszarów najlepiej uwi­docznionych w dermoskopii ze źródłem -światła spolaryzowanego. Częściej, niż w odmianie guzkowej, stwierdza się rów­nież obecność naczyń typu krótkich, cienkich teleangiektazji. Natomiast gdy typowe, grubsze teleangiektazje o charakterze naczyń rozgałęzionych drzewkowato przede wszystkim opi­suje się w odmianie guzkowej BCC.

Ponadto potwierdzenie obecności żółtawych, zrazikowatych struktur nie powinno skłaniać dermatologa do wykluczenia BCC, gdyż mogą one występowaćrównież -w raku podstawnokomórkowym z towarzyszącymi licznymi, żółtawymi ciałkami oraz strukturami typu torbieli przypominających prosaki.

Podsumowanie dermoskopii w raku podstawnokomórkowym stanowi rycina 2, na której widoczne są liczne naczynia roz­gałęzione drzewkowato oraz drobne nadżerki i centralnie zlo­kalizowane struktury o charakterze szaroniebieskich gniazd w kształcie jaja.

 

Ryc. 2. Obraz dermoskopowy raka podstawnokomórkowego – zaznaczona obecność licznych naczyń rozgałęzionych drzewkowato oraz drobnych nadżerek i centralnie zlokalizowanych struktur o charakterze szaroniebieskich gniazd w kształcie jaja



Znajomość powyższych cech dermoskopowych z pewnością będzie przydatna w rozpoznawaniu raków -podstawnokomórkowych często klinicznie nietypowych dla BCC, a zazwyczaj umiejscowionych w lokalizacjach tzw. estetycznych (kącik oka, powieka, nos).

Piśmiennictwo
1.    Bellucci C, Arginelli F, Bassoli S, Magnoni C, Seidenari S. Dermoscopic yellow structures in basal cell carcinoma. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2013 doi: 10.1111/jdv.12092. [Epub ahead of print]
2.    Lallas A, Argenziano G, Kyrgidis A, Apalla Z, Moscarella E, Longo C, Ferrara G, Piana S, Benati E, Zendri E, Sotiriou E, Zalaudek I. Dermoscopy uncovers clinically undetectable pigmentation in basal cell carcinoma. Br J Dermatol. 2013 doi: 10.1111/bjd.12634. [Epub ahead of print]
3.    Liebman TN, Rabinovitz HS, Dusza SW, Marghoob AA. White shiny structures: dermoscopic features revealed under polarized light. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2012; 26:1493-7.
4.    Menzies SW. Dermoscopy of pigmented basal cell carcinoma. Clin Dermatol.  2002; 20: 268-9.
5.    Micantonio T, Gulia A, Altobelli E, Di Cesare A, Fidanza R, Riitano A, Fargnoli MC, Peris K. Vascular patterns in basal cell carcinoma. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2011;25:358-61.
6.    Scalvenzi M, Lembo S, Francia MG, Balato A. Dermoscopic patterns of superficial basal cell carcinoma. Int J Dermatol. 2008;47:1015-8.
7.    Takenouchi T. Key points in dermoscopic diagnosis of basal cell carcinoma and  seborrheic keratosis in Japanese. J Dermatol. 2011; 38: 59-65.
 

 



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Nowa odsłona medicam 1000

Minęły dwa lata od premiery FotoFinder medicam 1000. Dziś mało kto wyobraża sobie codzienną praktykę dermatologiczną bez kamery wideodermatoskopowej z krystalicznie czystym obrazem. Niewątpliwie kamera medicam 1000 wyznaczyła najwyższy standard jakości, jednakże nadszedł czas na jej rewolucję.

Przyszłość sztucznej inteligencji w diagnostyce raka skóry

Wszyscy mówią o sztucznej inteligencji i choć dla wielu jest to wciąż abstrakcyjna koncepcja, w profilaktyce raka skóry stała się rzeczywistością. Oprogramowania eksperckie dostarczają wyniki oparte na AI (Artificial Intelligence), czyli tzw. sztucznej inteligencji, oferując dodatkowo szereg funkcji analitycznych.

Znaczenie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej (RCM) in vivo w diagnostyce dermatologicznej

Refleksyjna mikroskopia konfokalna in vivo (ang. in vivo reflectance confocal microscopy, RCM), to nowoczesna, nieinwazyjna metoda diagnostyki obrazowej. Umożliwia ona wizualizację tkanek z dokładnością porównywalną do badania histologicznego w czasie rzeczywistym. W badaniu skóry możliwe jest zobrazowanie naskórka, warstwy brodawkowatej oraz górnej części warstwy siateczkowatej skóry właściwej, jak również przydatków skóry. Zdjęcia uzyskane metodą RCM, czyli tzw. przekroje optyczne tkanek, odpowiadają horyzontalnym przekrojom poszczególnych warstw skóry na określonej głębokości. Maksymalna głębokość obrazowania wynosi około 200-300 µm, co stanowi pewne ograniczenie w badaniu zmian nowotworowych, w bardziej zaawansowanych stadiach (guzy naciekające) lub zmian hiperkeratotycznych, w których zgrubienie naskórka uniemożliwia wgląd w głębsze warstwy.

Skin Cancer Unit- nowe podejście do diagnostyki i leczenia nowotworów skóry

Śledząc rozwój nauki oraz nowoczesnych technologii dotyczących diagnostyki i leczenia nowotworów skóry, naturalnym zjawiskiem jest tworzenie zespołów wielospecjalistycznych, które będą zajmować się kompleksowo tym wąskim, lecz wymagającym obszarem terapeutycznym. Zauważając potrzebę leczenia danego typu nowotworu w jednym ośrodku, począwszy od rozpoznania choroby, poprzez kompleksowe leczenie, a w ostateczności do objęcia pacjenta także opieką paliatywną, w Dolnośląskim Centrum Onkologii (DCO) powstał Skin Cancer Unit (SCU), oddział zajmujący się diagnostyką i leczeniem między innymi nowotworów skóry.