Zdaniem eksperta - rozmowa z prof. dr hab. med. Krystyną Czechowicz-Janicką, Instytut Oka w Warszawie

Autor: prof. dr hab. Krystyna Czechowicz-Janicka

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 4/54/2015

Jak ocenia Pani Profesor dotychczas stosowane metody leczenia wczesnego AMD? 
Jednym z największych wyzwań współczesnej okulistyki stało się opracowanie skutecznej terapii wczesnego stadium AMD, a tym samym zminimalizowanie ryzyka utraty widzenia w późniejszym stadium choroby. Obecność druz pod siatkówką uważa się za klasyczny marker świadczący o występowaniu wczesnego AMD. W tej fazie choroby jedynym sposobem leczenia była zalecana zwykle suplementacja diety. Próby wykorzystania laserów, stosowanych konwencjonalnie przy laseroterapii chorób siatkówki, nie przyniosły zadowalających efektów zmniejszania wielkości druz. Głównie ze względu na skutki towarzyszące termicznemu uszkodzeniu komórek siatkówki podczas zabiegów. 

Czy istnieje zatem skuteczna alternatywa w leczeniu wczesnej postaci AMD? 
Zupełnie nową alternatywą jest zabieg przeprowadzany nanosekudowym laserem 2RT

Pani Profesor, jaka była geneza tego zabiegu? 
Wychodząc z założenia, że zgęstnienie BM (membrana Brucha) i akumulacja druz są pierwotną przyczyną zwyrodnienia fotoreceptorów, badacze doszli do wniosku że zabieg, który prowadzić będzie do redukcji druzów i poprawy funkcjonowania membrany Brucha może okazać się pomocny w ograniczaniu progresji wczesnego AMD. 

Jak definiuje Pani cel terapii? 
Celem jest niedopuszczenie do osiągnięcia wysiękowej postaci AMD. 

Co w takim razie wyróżnia 2RT na tle dotychczas stosowanych metod laseroterapii? 
Uważam, że laser 2RT to rewolucyjne rozwiązanie, które wykorzystuje mechanizm naturalnej odpowiedzi immunologicznej komórek. Impuls lasera dociera do selektywnie wybranych komórek powodując ich obumarcie, ale równocześnie nie uszkadzając komórek sąsiednich. Sprowokowany zostaje naturalny, biologiczny proces samoodbudowy i regeneracji tych komórek. Nowe komórki podlegają procesowi adaptacji, który uwalnia czynniki wzrostu i przywraca transport płynów w błonie Brucha. W rezultacie następuje odnowa warstwy nabłonka, bez szkody dla fotoreceptorów i naczyniówki. 

Jakimi badaniami poparte są rezultaty 2RT
Pierwsze badania laboratoryjne przeprowadzone przez prof. Johna Marshalla (Szpital St. Thomas, Londyn) wykazały, że stosowanie 2RT stymuluje biologiczny proces regeneracji tkanki, której efektem jest przywrócenie naturalnych funkcji fizjologicznych nabłonka barwnikowego siatkówki oraz błony Brucha. Wieloośrodkowe międzynarodowe badania przeprowadzone w latach 2012–2014 r. przez A. I. Jobling i wsp. (Centre for Eye Research Australia, Royal Victorian Eye & Ear Hospital, University of Melbourne) oraz E. L. Fletcher (Department of Anatomy and Neuroscience, The University of Melbourne) na 50 pacjentach w wieku 50-75 lat z wczesnym stadium obuocznego AMD poddanych zabiegowi 2RT, wykazały redukcję druz (>125 µm) u 40% chorych po 12 miesiącach, utrzymując efekt po upływie 24 miesięcy od zabiegu. 

Czy technologia 2RT jest dostępna w Polsce? 
Terapia laserem 2RT dostępna jest dla pacjentów od 2014 r. w kilku europejskich klinikach okulistycznych. Pierwszy i jedyny laser 2RT w Polsce znajduje się w Instytucie Oka w Warszawie, gdzie rozpoczęto leczenie pacjentów tą nową terapią.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym.

Laser nanosekundowy 2RT™ w terapii AMD. Nowe kryterium kwalifikacji

Od około 3 lat dostępny jest na polskim rynku medycznym nanosekundowy laser 532 nm, przeznaczony i zarejestrowany do terapii odmładzającej siatkówkę (retinal rejuvenation therapy; w skrócie 2RT™), u pacjentów ze średniozaawansowanymi stadiami zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (age related macular degenaeration – AMD). To pierwsza i jak dotąd jedyna metoda wykorzystywana do terapii schorzenia w tym stadium zaawansowania. Zabieg laserem 2RT™ to terapia, wokół której toczy się dyskusja co do jej skuteczności, a jednocześnie i przede wszystkim terapia, z którą wiązane są nadzieje na zahamowanie postępu AMD do stadiów zaawansowanych.

Fiksacja transskleralna soczewek wewnątrzgałkowych techniką Yamane (double-needle technique)

Każdy z mikrochirurgów operujących zaćmę spotyka się w codziennej praktyce z pacjentami wymagającymi wszczepienia soczewki wewnątrzgałkowej w sytuacji braku wsparcia tylnej torebki (pierwotnie lub wtórnie). Najczęściej stosowane techniki operacyjne wykorzystują soczewki mocowane do tęczówki przy pomocy klipsów, soczewki do podszycia do twardówki oraz coraz rzadziej stosowane soczewki przedniokomorowe. Wprowadzona przez Shin Yamane w 2017 roku metoda fiksacji soczewki przeztwardówkowo, wydaje się mieć przewagę nad wcześniej stosowanymi rozwiązaniami. Wykorzystuje ona niskotemperaturową diatermię do zabezpieczenia haptenów w obrębie tunelu twardówkowego. Wymienione wyżej, standardowe metody, mogą przyczyniać się do redukcji komórek śródbłonka rogówki, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, powstawania obwodowych zrostów przedniokomorowych czy, jak w przypadku soczewek podszywanych, do mechanicznego uszkodzenia szwów i przemieszczenia soczewki do komory ciała szklistego. Dodatkową zaletą techniki Yamane jest łatwa dostępność soczewek wewnątrzgałkowych, ponieważ wykorzystuje ona standardowe soczewki trzyczęściowe, które są obecne na większości bloków operacyjnych.