Znamię błękitne - obraz kliniczny i dermoskopowy

Autor: dr n. med. Grażyna Kamińska-Winciorek

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 4/38/2011

Według najnowszego, obowiązującego podziału znamion melanocytowych dzielimy je na siedem głównych grup: (1) znamię typu globularnego/kostki brukowej, (2) znamię siateczkowate, (3) znamię typu wybuchu gwiazdy, (4) homogenne znamię błękitne, (5) znamiona o szczególnej lokalizacji, (6) znamiona o charakterystycznych cechach oraz (7) niesklasyfikowane proliferacje melanocytowe.
 
 
Znamię błękitne (naevus coeruleus, blue nevus), swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznej, szaroniebieskiej barwie przypominającej ołówek kopiowy. Bardzo często pacjentom wydaje się, że wystąpienie powyższej zmiany ma związek z urazem lub ukłuciem piórem z atramentem. Znamię błękitne pojawia się często tuż przy urodzeniu lub we wczesnym dzieciństwie. Klinicznie i dermoskopowo odpowiada ono szaroniebieskiej plamie lub guzkowi, zazwyczaj o homogennej strukturze.
 
znamie_blekitne

W dermoskopii znamion błękitnych dominuje wzorzec homogenny barwy szaro-niebieskiej (Ryc.1.) lub w kombinacji kilku barw: białej, brązowej i szarej. Według podziału Ferrary i wsp. wyróżnia się pięć głównych odmian znamienia błękitnego:

• BLUE, tzw. niebieskie znamię błękitne zwykłe,
• WHITE, tzw. białe znamię błękitne – z białym odcieniem
i nazywane jest hypochromicznym (bliznowaciejące/desmoplastyczne, hypomelanocytowe i amelanocytowe),
• BLACK, tzw. czarne znamię błękitne – znamię błękitne złożone typu Kamino,
• BROWN, tzw. brązowe znamię błękitne – histologicznie jako znamię błękitne kombinowane,
• POLYCHROMIC, tzw. polichromatyczne znamię błękitne (głęboko penetrujące)
 
 
W literaturze opisano pojedyncze przypadki znamion błękitnych o odmiennym niż homogenny, wzorcu dermoskopowym, np. przypominającym wzorzec siateczkowaty.
 
 
U dzieci błękitne guzki powinny być usuwane w przypadku ich znacznych rozmiarów, powiększania się i nietypowej lokalizacji. Rekomenduje się wycięcie chirurgiczne w przypadku ognisk >10 mm oraz jeśli zlokalizowane są w miejscach trudnodostępnych, w tym w obrębie skóry owłosionej głowy.
 
 
U osób dorosłych znamiona błękitne powinny być poddawane chirurgicznemu wycięciu w całości z badaniem histopatologicznym ze względu na możliwość przeoczenia czerniaka, gdyż znamię błękitne zaliczane jest do symulatorów melanoma.
 
 
W diagnostyce różnicowej znamienia błękitnego bierze się pod uwagę czerniak guzkowy, czerniak przerzutowy, rak podstawnokomórkowy w postaci barwnikowej i rogowiec krwawy.
 
 
W chwili obecnej uważa się, że duże znaczenie w diagnostyce różnicowej znamion błękitnych i czerniaków posiada badanie ultrasonograficzne zmian, które cechuje się wysoką swoistością (94%) w porównaniu do diagnostyki klinicznej (77%) i badania dermoskopowego (77%).
 
fotofinder
 
Piśmiennictwo
1.    Ferrara G, Zalaudek I, Savarese I, Scalvenzi M, Argenziano G. Pediatric atypical spitzoid neoplasms: a review with emphasis on 'red'      ('spitz') tumors and 'blue' ('blitz') tumors. Dermatology, 2010, 220(4), 306-310.
2.    Ferrara G, Soyer HP, Malvehy J, Piccolo D, Puig S, Sopena J. i wsp: The many faces of blue nevus: a clinicopathologic study. J Cutan Pathol., 2007, 34(7), 543-551.
3.    Kamińska-Winciorek G.: Dermatologia cyfrowa, Cornetis, Wrocław, 2008, 1-10.
4.    Kamińska-Winciorek G, Spiewak R.: [Basic dermoscopy of melanocytic lesions for  beginners]. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2011; 65: 501-8.


 



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Trzy czerniaki w jednej rodzinie w przeciągu jednego roku - przypadki pacjentów z grupy wysokiego ryzyka

Badanie dermoskopowe pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka niejednokrotnie bywa wyzwaniem dla lekarza. Duże fotouszkodzenie skóry, bardzo liczne znamiona, w tym także tzw. „atypowe”, przebyty czerniak lub inne nowotwory skóry, stanowią najczęstsze trudności. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie korelacji zdarzeń, które miały miejsce w przeciągu 12 miesięcy i dotyczyły właśnie takiej populacji pacjentów. 

Automatyczne mapowanie ciała - czyli rewolucja w dermoskopii

Mapowanie ciała jest sprawdzoną metodą monitorowania zmian melanocytowych. Porównując obrazy z kolejnych regularnych badań, możemy na bardzo wczesnym etapie wykryć niepokojące zmiany, w tym również czerniaka. 

Dermoskopia w liszaju płaskim

Liszaj płaski (lichen planus, LP) należy do względnie częstych dermatoz zapalnych, niezakaźnych, charakteryzujących się typowym obrazem klinicznym i histopatologicznym. Jeszcze kilkanaście lat temu, w trudnych lub wątpliwych pod względem diagnostycznym przypadkach liszaja płaskiego, wykonywano biopsję zmiany skórnej w celu oceny histopatologicznej z potwierdzeniem klinicznego rozpoznania LP. 

Zastosowanie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej w diagnostyce tocznia rumieniowatego krążkowego

Toczeń rumieniowaty krążkowy oraz rozsiany toczeń rumieniowaty krążkowy uznawane są obecnie za odmianę liszaja rumieniowatego skórnego. W przebiegu wymienionych schorzeń zmiany lokalizują się głównie w okolicy skóry eksponowanej na promieniowanie ultrafioletowe - twarzy, małżowinach usznych dekolcie oraz powierzchniach wyprostnych przedramion. Zmiany skórne najczęściej mają charakter okrągłych lub owalnych, nacieczonych blaszek rumieniowych z występującymi w ich obrębie teleangiektazjami, złuszczaniem oraz rogowaceniem mieszkowym. Ustępują one centralnie z pozostawieniem odbarwionych, zanikowych blizn, które często szpecą twarz pacjenta.

Rak podstawnokomórkowy - postać barwnikowa

Barwnikowa postać raka podstawnokomórkowego (ang. pigmented basal cell carcinoma, pBCC) to rzadko występująca postać raka podstawnokomórkowego o dość zróżnicowanym obrazie dermatoskopowym. Zabarwienie tego nowotworu jest związane z obecnością melaniny w komórkach nowotworowych nabłonkowych (brak w nich melanocytów).