Znamię błękitne - obraz kliniczny i dermoskopowy

Autor: dr n. med. Grażyna Kamińska-Winciorek

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 4/38/2011

Według najnowszego, obowiązującego podziału znamion melanocytowych dzielimy je na siedem głównych grup: (1) znamię typu globularnego/kostki brukowej, (2) znamię siateczkowate, (3) znamię typu wybuchu gwiazdy, (4) homogenne znamię błękitne, (5) znamiona o szczególnej lokalizacji, (6) znamiona o charakterystycznych cechach oraz (7) niesklasyfikowane proliferacje melanocytowe.
 
 
Znamię błękitne (naevus coeruleus, blue nevus), swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznej, szaroniebieskiej barwie przypominającej ołówek kopiowy. Bardzo często pacjentom wydaje się, że wystąpienie powyższej zmiany ma związek z urazem lub ukłuciem piórem z atramentem. Znamię błękitne pojawia się często tuż przy urodzeniu lub we wczesnym dzieciństwie. Klinicznie i dermoskopowo odpowiada ono szaroniebieskiej plamie lub guzkowi, zazwyczaj o homogennej strukturze.
 
znamie_blekitne

W dermoskopii znamion błękitnych dominuje wzorzec homogenny barwy szaro-niebieskiej (Ryc.1.) lub w kombinacji kilku barw: białej, brązowej i szarej. Według podziału Ferrary i wsp. wyróżnia się pięć głównych odmian znamienia błękitnego:

• BLUE, tzw. niebieskie znamię błękitne zwykłe,
• WHITE, tzw. białe znamię błękitne – z białym odcieniem
i nazywane jest hypochromicznym (bliznowaciejące/desmoplastyczne, hypomelanocytowe i amelanocytowe),
• BLACK, tzw. czarne znamię błękitne – znamię błękitne złożone typu Kamino,
• BROWN, tzw. brązowe znamię błękitne – histologicznie jako znamię błękitne kombinowane,
• POLYCHROMIC, tzw. polichromatyczne znamię błękitne (głęboko penetrujące)
 
 
W literaturze opisano pojedyncze przypadki znamion błękitnych o odmiennym niż homogenny, wzorcu dermoskopowym, np. przypominającym wzorzec siateczkowaty.
 
 
U dzieci błękitne guzki powinny być usuwane w przypadku ich znacznych rozmiarów, powiększania się i nietypowej lokalizacji. Rekomenduje się wycięcie chirurgiczne w przypadku ognisk >10 mm oraz jeśli zlokalizowane są w miejscach trudnodostępnych, w tym w obrębie skóry owłosionej głowy.
 
 
U osób dorosłych znamiona błękitne powinny być poddawane chirurgicznemu wycięciu w całości z badaniem histopatologicznym ze względu na możliwość przeoczenia czerniaka, gdyż znamię błękitne zaliczane jest do symulatorów melanoma.
 
 
W diagnostyce różnicowej znamienia błękitnego bierze się pod uwagę czerniak guzkowy, czerniak przerzutowy, rak podstawnokomórkowy w postaci barwnikowej i rogowiec krwawy.
 
 
W chwili obecnej uważa się, że duże znaczenie w diagnostyce różnicowej znamion błękitnych i czerniaków posiada badanie ultrasonograficzne zmian, które cechuje się wysoką swoistością (94%) w porównaniu do diagnostyki klinicznej (77%) i badania dermoskopowego (77%).
 
fotofinder
 
Piśmiennictwo
1.    Ferrara G, Zalaudek I, Savarese I, Scalvenzi M, Argenziano G. Pediatric atypical spitzoid neoplasms: a review with emphasis on 'red'      ('spitz') tumors and 'blue' ('blitz') tumors. Dermatology, 2010, 220(4), 306-310.
2.    Ferrara G, Soyer HP, Malvehy J, Piccolo D, Puig S, Sopena J. i wsp: The many faces of blue nevus: a clinicopathologic study. J Cutan Pathol., 2007, 34(7), 543-551.
3.    Kamińska-Winciorek G.: Dermatologia cyfrowa, Cornetis, Wrocław, 2008, 1-10.
4.    Kamińska-Winciorek G, Spiewak R.: [Basic dermoscopy of melanocytic lesions for  beginners]. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2011; 65: 501-8.


 



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Diagnostyka czerniaka skóry z wykorzystaniem refleksyjnej mikroskopii konfokalnej

Refleksyjna mikroskopia konfokalna jest obecnie istotnym badaniem uzupełniającym, które pozwala na bardzo wczesne rozpoznanie czerniaka oraz wykluczenie lub potwierdzenie czerniaka w przypadkach, kiedy obraz dermatoskopowy oraz wideodermatoskopowy jest niejednoznaczny. 

RCM w badaniach przesiewowych - model stosowany na Uniwersytecie w Modenie

Częstość występowania czerniaka na całym świecie nieustannie wzrasta, a wraz z nią koszty leczenia i opieki zdrowotnej przeznaczane na diagnostykę i terapię. Nowoczesna technologia jaką jest refleksyjna mikroskopia konfokalna (RCM) może przyczynić się do poprawy wczesnej diagnostyki nowotworów skóry, zmniejszenia czasu oczekiwania na wynik i zaoszczędzenia pieniędzy przez system opieki zdrowotnej.

Ciekawy przypadek czerniaka z Włoch

W niniejszym artykule opisany został przypadek pacjenta badanego na Wydziale Dermatologii Uniwersytetu w Modenie i Reggio Emilia (UNIMORE), specjalizującym się w badaniach nad nowotworami skóry. Badany pacjent był 50-letnim mężczyzną, bez wcześniejszego wywiadu w kierunku czerniaka, także w gronie rodziny. Został skierowany przez lekarza rodzinnego do kliniki w celu uzyskania drugiej opinii na temat znamienia (Ryc. 1A) znajdującego się na jego lewym boku. Badanie ręcznym dermoskopem ujawniło dodatkową, niepokojącą zmianę barwnikową (Ryc. 1B) o kryteriach dermoskopowych kwalifikujących znamię do dalszych badań za pomocą refleksyjnej mikroskopii konfokalnej. Wśród kryteriów klasyfikujących znamię do obserwacji znajdowała się: asymetria budowy, nieregularna siatka barwnika, hiperpigmentacja na brzegach, niebiesko-biały welon oraz peppering (Ryc. 2). Badanie refleksyjnym mikroskopem konfokalnym wykonano za pomocą aparatu VivaScope 1500 (VS1500).

Nowe trendy w dermoskopii

Dermoskopia (mikroskopia epiluminescencyjna, epiluminescence microscopy, skin surface microscopy) to metoda oceny in vivo struktur w obrębie naskórka i skóry właściwej. Należy do sprawdzonego, prostego w przeprowadzeniu badania diagnostycznego polegającego na oglądaniu zmian skórnych, niegdyś głównie melanocytowych, w powiększeniu 10× w tradycyjnych dermoskopach ręcznych oraz do 70-100× w wideodermatoskopach.

Trichoskopia – nowoczesna metoda diagnostyki chorób włosów i skóry owłosionej głowy

Trichoskopia to procedura diagnostyczna opierająca się na obserwacji włosów i skóry owłosionej głowy z użyciem wideodermoskopu. Użycie tego urządzenia umożliwia zapis pozyskanych obrazów i ich szczegółową analizę (często odsuniętą poza czas pobytu pacjenta w gabinecie). Ponadto, dzięki przechowywaniu danych w postaci zdjęć możliwe jest obserwowanie zmian obrazu klinicznego danego pacjenta w czasie. To badanie dla coraz szerszego grona dermatologów stanowi nieodzowne narzędzie w codziennej pracy. W wielu jednostkach chorobowych trichoskopia stanowi podstawowe narzędzie diagnostyczne, w innych – jest metodą pomocniczą. To badanie umożliwia obiektywne monitorowanie przebiegu schorzenia i postępów w leczeniu. W artykule przedstawiono zasady metody, przykłady zastosowania trichoskopii oraz uwagi dotyczące raportu trichoskopowego.