Dermatoskopia dla początkujących - wprowadzenie

Dermoskopia jako technika diagnostyczna
Dermoskopia (mikroskopia epiluminescencyjna, epiluminescence microscopy, skin surface microscopy) to metoda oceny in vivo struktur w obrębie naskórka i skóry właściwej. Stanowi niejako pomost pomiędzy badaniem znamion tzw. okiem nieuzbrojonym, a badaniem histopatologicznym. Jest ona prostą i sprawdzoną techniką diagnostyczną polegającą na oglądaniu zmian skórnych, głównie barwnikowych, w powiększeniu od 10 do 20× w tradycyjnych dermatoskopach ręcznych oraz do 100× w wideodermatoskopach.

Początkowo dermoskopię wykorzystywano w różnicowaniu zmian barwnikowych i czerniaka w klasycznej dermoskopii, w chwili obecnej technika badania znajduje zastosowanie w diagnostyce chorób włosów (trichoskopia), dermatoz zapalnych (infamoskopia), infestacji (entodermoskopia) oraz ocenie naczyń (kapilaroskopia).  Dermoskopia jest badaniem nieinwazyjnym, łatwo powtarzalnym, z możliwością komputerowej archiwizacji uzyskanych obrazów i ich porównywania po upływie czasu (wykonanie fotografii w standardowym dermatoskopie lub zapis cyfrowy w wideodermatoskopie).

Narzędzia dermatoskopowe
W dermoskopii wykorzystuje się dermatoskopy klasyczne (uzyskiwane powiększenia: 10-20×), dermatoskopy jako przystawki do telefonów komórkowych (fot.1.) oraz wideodermatoskopy, w przypadku których obraz uzyskany za pomocą kamery przesyłany jest do monitora komputera (fot.2). W chwili obecnej dysponujemy już wideodermatoskopami z kamerą o wysokiej rozdzielczości warunkującej najwyższą jakość obrazu (fot.3.). Większość dermatoskopistów sugeruje, aby analizę zmian rozpoczynać od obejrzenia badanej zmiany za pomocą tradycyjnego dermatoskopu, co pozwoli wyeliminować zniekształcenia barwy i struktur, wynikające ze stosowania wideodermatoskopu. Dermatoskopy klasyczne są łatwym w użyciu, podręcznym i niedrogim narzędziem umożliwiającym bezpośredni wgląd w zmianę.

 

przystawka dermatoskopowa do telefonu komórkowego

 

W chwili obecnej dysponujemy dermatoskopami ze spolaryzowanym i niespolaryzowanym źródłem światła. Zastosowanie dermatoskopu ze spolaryzowanym źródłem światła nie wymaga stosowania immersji, którą standardowo stosuje się w dermatoskopach ze światłem niespolaryzowanym. Immersję może stanowić olejek syntetyczny, płyn dezynfekcyjny, woda, a w ocenie zmian w  miejscach trudno dostępnych zaleca się żel ultrasonograficzny. Immersję w badaniu dermatoskopowym stosuje się, aby zwiększyć przezierność warstwy rogowej. W pewnych przypadkach można odstąpić od stosowania immersji – wówczas badanie dermatoskopowe nosi nazwę tzw. suchej dermoskopii (dry dermoscopy); ma ona szczególne zastosowanie w ocenie struktur, do których należą: włosy typu vellus, linie papilarne skóry oraz ujścia gruczołów potowych dłoni i stóp.

klasyczny wideodermatoskop

 

Technika badania
Żelazną zasadą obowiązująca w dermoskopii jest konieczność zbadania wszystkich zmian skórnych. Nie owinno się ograniczać badania tylko do tzw. źle wyglądających zmian (ugly ducking) ze względu na możliwość przeoczenia czerniaka, jak i również ważne jest ustalenie profilu znamion barwnikowych. W wielu przypadkach niepokojące zmiany, jeśli dotyczą większej liczby znamion barwnikowych, świadczą o danym typie znamion barwnikowych u wybranych pacjentów i wówczas nie stanowią powodu do niepokoju. W badaniu dermoskopowym w ocenie zmian barwnikowych stosujemy się do analizy wzorca oraz analizy danej zmiany poprzez zastosowanie kilku algorytmów diagnostyki demroskopowej zasady 7 punktowej, 3 punktowej (Argenziano), zasady Menziesa czy oceny całkowitego wskaźnika badania dermoskopowego (TDS) wg Stolza.

W ocenie ważnym jest również zasada tzw. 10 sekund; znamiona, które budzą niepokój zazwyczaj poddawane są dłuższej analizie, jak i również sugerować możemy się dziwnym wyglądem znamienia tzw.  fancy looping, przyrównywanego do tzw. „czarnej owcy”.

Jeżeli badający ma jakąkolwiek wątpliwość, zmianę barwnikową należy wyciąć i nie powinno się takich zmian obserwować – bardzo często pacjenci nie pojawiają się w wyznaczonym terminie celem kontroli dermoskopowej, bądź wystraszeni wizją chirurgicznego wycięcia nie pojawiają się na wizycie kontrolnej pod wpływem strachu, gdyż ciągle pokutuje fałszywa zasada głoszona przez niektórych chorych, iż „lepiej nie wycinać zmiany, bo grozi to czerniakiem”. Dlatego tak ważnym podczas diagnostyki dermoskopowej zmian jest uświadamianie pacjenta o konieczności profilaktyki czerniaka – regularnej kontroli znamion oraz konieczności wycięcia chirurgicznego zmian podejrzanych w kierunku czerniaka.

Po rozpoznaniu u pacjentów dorosłych znamion typu Spitz oraz znamion błękitnych o nieustalonym wywiadzie, powyższe znamiona należy wyciąć chirurgicznie, gdyż mogą one symulować czerniaka przy braku kryteriów odróżnienia tych zmian względem siebie.Nigdy nie obserwujemy również różowych, szybko rosnących (do 1 miesiąca), spoistych guzków tzw.  (EGF) ze względu na możliwość przeoczenia czerniaków bezbarwnikowych.

Zalety badania dermatoskopowego
Zastosowanie dermoskopii w badaniu pacjenta w trakcie konsultacji dermatologicznej wydłuża całkowity czas badania tylko o 1 minutę, tak więc korzyści przeprowadzenia tego badania u chorych w stosunku do poświęconego czasu są olbrzymie – w aspekcie profilaktyki czerniaka.

Dokładność i trafność rozpoznań klinicznych zmian barwnikowych po zastosowaniu dermoskopii zwiększa się od 10% do 27%, umożliwiając tym samym wczesne wykrycie czerniaka i raków skóry w porównaniu z badaniem przeprowadzonym okiem nieuzbrojonym. Dermoskopia charakteryzuje się 83% czułością oraz 69% swoistością w wykrywaniu czerniaka skóry. Ocena cyfrowa obrazów
wideodermatoskopowych cechuje się wyższą czułością, ale niższą swoistością w porównaniu do badania klinicznego. Nigdy nie należy zawierzać komputerowej diagnostyce cyfrowej analizowanych obrazów, ocena dermoskopowa powinna opierać się bowiem o kryteria wymienione powyżej.

FotoFinder

 

 

Bibliografia:

Piśmiennictwo
1.Kamińska-Winciorek G. Dermatologia cyfrowa, 2008, Wrocław, Cornetis.
2.Soyer H.P., Argenziano G., Ruocco V., Chimenti S. Dermoscopy of pigmented skin lesions. Eur. J. Dermatol. 2001; 11: 270-276.
3.Benvenuto-Andrade C., Dusza S.W., Agero A.L., Scope A., Rajadhyaksha M., Halpern A.C., Marghoob A.A. Differences between polarized light dermoscopy and immersion contact dermoscopy for the evaluation of skin lesions. Arch. Dermatol. 2007; 143: 329-338.
4.Blum A., Hofmann-Wellenhof R., Luedtke H., Ellwanger U., Steins A., Roehm S., Garbe C., Soyer H.P. Value of the clinical history for different users of dermoscopy compared with results of digital image analysis. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2004, 18, 665-669.
5.Argenziano G, Kittler H, Ferrara G, Rubegni P, Malvehy J, Puig S, Cowell L, Stanganelli I, De Giorgi V, Thomas L, Bahadoran P, Menzies SW, Piccolo D, Marghoob AA, Zalaudek I. Slow-growing melanoma: a dermoscopy follow-up study. Br J Dermatol. 2010; 162:267-273.
6.Giacomel J, Zalaudek I, Mordente I, Nicolino R, Argenziano G. Never perform laser treatment of skin tumors with clinical "EFG" criteria. J Dtsch Dermatol Ges. 2008; 6:386-388.
7.Puig S, Argenziano G, Zalaudek I, Ferrara G, Palou J, Massi D, Hofmann-Wellenhof R, Soyer HP, Malvehy J. Melanomas that failed dermoscopic detection: a combined clinicodermoscopic approach for not missing melanoma. Dermatol Surg. 2007; 33:1262-1273.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Diagnostyka wieloobiawowej choroby uwarunkowanej genetycznie. Doświadczenie z pracy na systemie vexia

Jestem użytkownikiem FotoFinder od 15 lat. Obecnie pracuję na modelu vexia z kamerą medicam 800. Każdy pacjent z chorobami skóry i przed zabiegami medycyny estetycznej ma wykonywaną pełną dokumentację w systemie FotoFinder, która pozwala ocenić przebieg terapii.

Okno w głąb skóry. Nieinwazyjna histopatologia XXI wieku w zasięgu ręki

Historia histologii sięga XVII wieku. Barwniki, parafina, kriostaty, pierwsze mikroskopy – wszystko to doprowadziło do tego, gdzie obecnie jesteśmy. Momentu, gdy na podstawie niewielkiego wycinka tkanki specjaliści decydują o rozpoznaniu rzutującym na przyszłość każdego zaniepokojonego swoim stanem pacjenta. 

Dołącz do rodziny FotoFinder. Zapraszamy do akcji partnerskiej

FotoFinder podczas 30 lat działalności dowiódł, że liczy się dla niego nie tylko jakość produkowanych urządzeń lecz także wymiar edukacyjny, dzięki czemu skupił wokół siebie światowej klasy specjalistów. Utrzymując rodzinny charakter, firmie udało się zbudować współpracującą ze sobą społeczność posiadaczy marki. Z FotoFinder jesteśmy związani od ponad 15 lat. Przez ten czas wspólnie wprowadziliśmy na polski rynek kilkaset urządzeń. Muszę podkreślić, że nawet te najstarsze wciąż funkcjonują i dobrze spełniają swoje zadanie, co potwierdza, że jakość i niezawodność są ważnymi zaletami tej marki. Pierwszy wideodermoskop FotoFinder powstał w niewielkiej niemieckiej miejscowości jako efekt pracy rodzinnej firmy. Od tamtej pory nieustanny rozwój technologii szedł w parze z konsekwentnym rozbudowywaniem społeczności użytkowników tej marki. Imponujący jest ogrom pracy, jaki zespół FotoFinder włożył w stworzenie sieci edukacyjnej. Doświadczeni specjaliści dermoskopii nieodpłatnie i rzetelnie dzielą się wiedzą z każdym, kto chce być częścią tej wyjątkowej grupy. Zarówno wykłady prowadzone w trakcie międzynarodowych kongresów, jak i comiesięczne piątkowe spotkania on-line w ramach FotoFinder Academy, sprawiły, że tysiące lekarzy z całego świata otrzymuje stałe wsparcie w pogłębianiu wiedzy i w samym procesie stawiania diagnozy.

OCT skóry - technologia VivoSight Dx. Wsparcie przy planowaniu leczenia raka podstawnokomórkowego

Połączenie zaawansowanego obrazowania skóry i nowych technologii leczenia opartych na celowanej emisji energii pozwala na stworzenie spersonalizowanych strategii leczenia BCC. 

Intensyfikacja badań klinicznych, postęp w technologii leczenia raka podstawnokomórkowego (BCC), a także coraz powszechniejsze stosowanie najnowocześniejszych systemów obrazowania skóry mają znaczący wpływ na rozwój medycyny w zakresie planowania diagnostyki i leczenia tego nowotworu. Do najchętniej stosowanych metod należą elastyczne oraz wydajne systemy uwzględniające indywidualne preferencje i potrzeby pacjentów. 

Renomowani specjaliści podzielili się swoimi doświadczeniami, prezentując swój wkład w rozwój nowych modeli strategii leczenia BCC. Opowiedzieli także o tym, dlaczego właśnie VivoSight OCT odgrywa w ich pracy kluczową rolę.

OCT skóry - technologia VivoSight Dx. Wsparcie przy planowaniu leczenia raka podstawnokomórkowego - Orit Markowitz MD

Połączenie zaawansowanego obrazowania skóry i nowych technologii leczenia opartych na celowanej emisji energii pozwala na stworzenie spersonalizowanych strategii leczenia BCC. 

Intensyfikacja badań klinicznych, postęp w technologii leczenia raka podstawnokomórkowego (BCC), a także coraz powszechniejsze stosowanie najnowocześniejszych systemów obrazowania skóry mają znaczący wpływ na rozwój medycyny w zakresie planowania diagnostyki i leczenia tego nowotworu. Do najchętniej stosowanych metod należą elastyczne oraz wydajne systemy uwzględniające indywidualne preferencje i potrzeby pacjentów. 

Renomowani specjaliści podzielili się swoimi doświadczeniami, prezentując swój wkład w rozwój nowych modeli strategii leczenia BCC. Opowiedzieli także o tym, dlaczego właśnie VivoSight OCT odgrywa w ich pracy kluczową rolę.