Laser femtosekundowy - nowy standard w chirurgii rogówki

Autor: dr hab. Ewa Mrukwa-Kominek

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 3/25/2008

Laser femtosekundowy należy do najnowszej generacji laserów stosowanych w okulistyce. Długość fali lasera femtosekundowego zawiera się w przedziale od 1040 do 1053 nm i zależy od zastosowanego przez producenta rozwiązania. W przeciwieństwie do konwencjonalnych systemów laserowych, dla chirurgii rogówkowej i refrakcyjnej laser femtosekundowy emituje wiązkę w podczerwieni o średnicy kilku mikronów, a długość impulsów lasera (od 250 do 800 fs), jest kilka rzędów wielkości krótsza niż ta emitowana przez laser excimerowy (ok. 10 ns). W połączeniu z dużą częstotliwością pracy, wiązka lasera stanowi bardzo precyzyjne i szybkie narzędzie, znajdujące coraz szersze zastosowanie.

Każdy impuls laserowy powoduje wytworzenie obszaru, w którym dochodzi do rozerwania włókien kolagenowych tzn. zjawiska fotodysrupcji. Dzięki temu, iż wiązka światła z zakresu podczerwieni powoduję waporyzację tkanki, wytwarzają się pęcherzyki CO2 i H2O na określonej dokładnie głębokości istoty właściwej rogówki.

W literaturze pojawia się wiele publikacji, które dotyczą zastosowania tego lasera w okulistyce, przede wszystkim w chirurgii refrakcyjnej rogówki.


Zastosowanie lasera femtosekundowego

Pierwszym zastosowaniem lasera femtosekundowego w chirurgii refrakcyjnej, było tworzenie płatka przy zabiegu LASIK.

Laser femtosekundowy w chirurgii refrakcyjnej pozwala na wykonanie płatka rogówki umożliwiające dokładne zaplanowanie kształtu, głębokości oraz miejsca przyczepu płatka z dużą precyzją (+/-10 um). Dokładność wykonania płatka pozwala na jego łatwe podniesienie, przyłożenie i jego repozycję. Niepodważalną zaletą zastosowania lasera femtosekundowego jest zmniejszenie grubości płatka nawet do 100 um, co pozwala na oszczędzenie tkanki rogówki. Dzięki takiej oszczędności istnieje możliwość korekcji większego zakresu wady nawet ponad –10.0 D. Także grubość preparowanego płatka rogówki jest jednakowa na całej powierzchni, w przeciwieństwie do mechanicznych mikrokeratomów, przy których płatek jest nieco cieńszy w centrum, a grubszy na obwodzie.

Na świecie laser femtosekundowy z dużym powodzeniem wypiera manualne mikrokereatomy, nad którymi ma przewagę precyzji oraz mniejszej inwazyjności. Dzięki dokładności lasera mniejsza jest także możliwość występowania powikłań wynikających z ograniczonej przewidywalności i powtarzalności wytwarzania płatka manualnie. Zapewnia to większe bezpieczeństwo metody i lepsze rezultaty końcowe.

Kolejnym zastosowaniem lasera femtosekundowego w chirurgii refrakcyjnej są łukowate cięcia w korekcji astygmatyzmu (AK), których kształt jest przewidywalny, szybko i łatwo wykonywany, przez co zapewniają natychmiastowy efekt refrakcyjny. Dzięki zastosowaniu tak precyzyjnego narzędzia możliwa jest całkowita kontrola głębokości (do 600 um) i długości nacięć.

Program lasera femtosekundowego pozwala na dokładne zaprogramowanie długości, głębokości, szerokości i osi cięcia tunelu dla pierścieni śródrogówkowych (IntraCorneal Ring Segment - ICRS). Precyzyjne wytworzenie tuneli umożliwia ich łatwe preparowanie i wszczepianie pierścieni śródrogówkowych, szczególnie u pacjentów ze stożkiem rogówki. Pozwala uniknąć perforacji rogówki i zmniejsza możliwość wrastania nabłonka w tunel.

Kolejnym zastosowaniem lasera femtosekundowego w chirurgii rogówki są przeszczepy rogówki. W czasie zabiegu keratoplastyki drążącej pozwala na precyzyjne cięcie płatka przeszczepu do głębokości 1200 um, zminimalizowanie deformacji płatka w trakcie cięcia. Dobre dopasowanie płatka dawcy dzięki zastosowaniu tych samych parametrów pracy przy preparowaniu płatka biorcy i dawcy. Pozwala to również na dokładne zaplanowanie kształtu i dopasowania płatka przy przeszczepie warstwowym.

Warstwowa keratoplastyka z zastosowaniem lasera femtosekundowego zapewnia perfekcyjne dopasowanie płatka dawcy i biorcy dzięki zastosowaniu tych samych parametrów pracy.

FLEK – Femtosecond Laser Assisted Endothelial Keratoplasty – to nowa procedura, która dzięki precyzyjnemu ogniskowaniu pozwala na wypreparowanie śródbłonka i jego łatwe zastąpienie śródbłonkiem dawcy.


Obecnie dostępnych jest kilka różnych modeli laserów femtosekundowych dopuszczonych przez FDA (Food and Drug Administration) do użytku. To lasery: Femto LDV (Ziemer Ophthalmic System AG), Intralase (Advance Medical Optics) i Femtec (20/10 Perfect Vision AG, Niemcy). Jedne wymagają użycia płaskiego szkła kontaktowego oraz sił ssących, inne, bardziej zaawansowane technicznie jak laser Femtec (20/10 Perfect Vision GmbH, Niemcy) pozwalają na wykonanie cięcia przy zachowanej naturalnej krzywiźnie rogówki, bez konieczności jej spłaszczania.

Dzięki precyzji osiągniętej w chirurgii z zastosowaniem lasera femtosekundowego, niemożliwej do uzyskania w manualnych, standardowych procedurach, lasery te znajdują coraz więcej zwolenników. Wydaje się, iż mimo znacznych kosztów całej procedury niezależnie czy refrakcyjnej czy terapeutycznej, laser femtosekundowy staje się standardem nowoczesnej chirurgii rogówki.

Kluczowe zmiany i korzyści lasera femtosekundowego Femtec (20/10 Perfect Vision GmbH, Niemcy):

- nie jest konieczna aplanacja – rogówka pozostaje w naturalnej krzywiźnie i nie- kontrolowane zwyżki ciśnienia śród-gałkowego zostały zmniejszone,

- podciśnienie kontrolowane komputero- wo z aktywacją pedałem nożnym, bez- piecznym, gdyż samo wyłączającym się,

- szersze spektrum nowoczesnych proce- dur terapeutycznych,

- łatwe kontrolowanie parametrów pracy lasera,

- "przyjazny" system śledzący ruchy gałki ocznej („tracker-friendly”),

- bardzo precyzyjna fotoablacja w osiach x, y, z,

- komputerowo sterowana funkcja czujni ków dla podciśnienia,

- łóżko pacjenta z zabezpieczeniem głowy,

- zintegrowany nieprzerywalny poziom mocy.




Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Najmodniejszy kolor sezonu? - Żółty (577 nm)

Lasery są nieodzownym narzędziem codziennej pracy okulisty. Dla nas natomiast są pasją. Ich ciągły rozwój i ewolucja motywuje nas do intensywnej pracy po to, aby dostarczyć lekarzom technologie zgodne z najnowszymi trendami w okulistyce. Efektem jest nowe, zróżnicowane portfolio laserów żółtych. Przyjrzyjmy się bliżej laserom wyposażonym w głowicę generującą falę terapeutyczną o długości 577 nm i pracującym zarówno w trybie CW, jak i oferującym terapię podprogową (mikropuls).

Nieludzkie oczy z chorobami ludzi

Historia okulistyki weterynaryjnej jest relatywnie krótka, bowiem sięga XVII wieku. Wcześniejsze dane literaturowe opisują anatomię, objawy, zauważają sezonowość ich występowania etc., ale jako dyscyplina medycyny, okulistyka zwierząt powstała około 1700 r. Przez wieki lekarze medycyny postrzegali okulistykę weterynaryjną jako dziedzinę porównawczą z korzyścią dla obu stron. Począwszy od wynalezienia oftalmoskopu w 1850 r., poprzez fakoemulsyfikację, tomografię itd., okulistyka ludzka i weterynaryjna idzie w parze po dziś dzień.

Bezstresowa diagnostyka okulistyczna dzieci

Regularne badanie wzroku jest niezwykle ważne, ponieważ pozwala na wczesne rozpoznanie choroby i szybkie podjęcie odpowiedniego leczenia. Pierwsze badanie warto wykonać już u najmłodszych dzieci, gdyż nieleczona wada może doprowadzić do niedowidzenia lub zeza w przyszłości. Badania kontrolne są bardzo istotne w przypadku małych pacjentów, którzy najczęściej nie są świadomi złej jakości swojego widzenia. Wizyta u okulisty z niemowlęciem zalecana jest także w przypadku, gdy któreś z rodziców lub członków bliskiej rodziny posiada dużą wadę wzroku.

Odczarowujemy elektrofizjologię

Elektrofizjologia - to słowo może wzbudzać negatywne skojarzenia. Kiedy zaproponowano mi pracę w LKC Technologies Inc. z tą grupą urządzeń miałam do tego ambiwalentny stosunek. Jednak po bliższym zapoznaniu się z tą dziedziną zweryfikowałam swoje nastawienie. Urządzenie RETeval® jest przenośne, łatwe w użyciu i przejrzyście interpretuje wyniki, co więcej - mieści się w damskiej torebce.

Nowości w Oertli

Ostatni rok był wyzwaniem dla całej branży medycznej. Również w okulistyce dało się odczuć skutki globalnej pandemii. Musieliśmy przekształcić funkcjonujące do tej pory schematy działań i dostosować je do nowych zasad. Nawet w szczycie pandemii serwisanci i inżynierowie aplikacyjni, rozumiejąc powagę swojej roli, pojawiali się w placówkach medycznych. Zachowując wszelkie procedury bezpieczeństwa sanitarnego, dbali o to, aby dostarczane urządzenia były sprawne, a przeszkolony personel mógł swobodnie wykonywać swoje zadania.