Łysienie androgenowe – opis przypadku

38-letnia pacjentka zgłosiła się do lekarza dermatologa z powodu trwającego od 3 miesięcy nasilenia wypadania włosów.
 
fot 1
W wywiadzie zanegowała obecność chorób dodatkowych oraz zażywanie leków. Podała, że z problemem wypadania włosów boryka się już od ponad 10 lat, zwykle 1-2 razy w roku obserwuje zaostrzenia, ma poczucie, że włosy nie chcą odrastać, a te które odrastają są cieńsze. Kobieta wykonała zlecone przez lekarza rodzinnego badania, w których stwierdzono obniżony poziom żelaza, ferrytyny i witaminy D3, natomiast wyniki TSH, fT3, fT4, aTPO, aTG były w normie.
 
W badaniu klinicznym zaobserwowano przerzedzenie włosów na szczycie głowy (Fot. 1.), test pociągania (pull-test) był dodatni.
 
Wykonano trichoskopię w okolicy czołowej, szczytu głowy, skroniowo-ciemieniowej oraz potylicznej. Porównując ze sobą poszczególne lokalizacje, w obszarze szczytu głowy (Fot. 2.), czołowej zauważalna jest różnorodność średnic łodyg, znaczna ilość włosów meszkowych i włosów cienkich < 0.03 mm, widoczna jest zwiększona liczba pustych mieszków (Fot. 3.), dominacja włosów pojedynczych w jednostkach włosowych niż potrójnych, obecne są także przebarwienia okołomieszkowe (peripilar sign), co nie jest obserwowane w okolicy potylicznej (Fot. 4.).
 fot 2fot 3fot 4
Obraz trichoskopowy, kliniczny i wywiad pozwalają postawić diagnozę androgenowego łysienia z zaostrzeniem o charakterze łysienia telogenowego.
Pacjentce zalecono suplementację żelaza i witaminy D3. Miejscowo preparat z minoksidilem 5% oraz benzoesanem estradiolu, prednizolonem i kwasem salicylowym do wcierania – każdy z nich jeden raz dziennie w skórę owłosioną głowy. Dodatkowo zaproponowano poszerzenie diagnostyki o badania hormonalne (DHEAS, wolny testosteron, androstendion, progesteron, 17OHprogesteron, SHBG, prolaktyna), a także konsultację ginekologiczną.
 
Łysienie androgenowe (z ang. androgenetic alopecia) może występować zarówno u mężczyzn, jak i kobiet. W etiologii uznaje się predyspozycję genetyczną do nadwrażliwości mieszków włosowych na androgeny poprzez dostrzegalną w nich nadmierną aktywność 5α-reduktazy typu II oraz ekspresję receptorów androgenowych. Dochodzi do miniaturyzacji mieszków włosowych i włosów w okolicach androgenozależnych, co prowadzi do wzrostu liczby krótkich, cienkich włosów, włosów meszkowych, a zmniejszeniu liczby włosów terminalnych. Kluczowe jest porównanie okolicy czołowej, szczytu głowy z okolicą potyliczną. Dzięki trichoskopii wykonywanej systemem wideodermoskopowym FotoFinder, możliwa jest szczegółowa obserwacja opisanych zjawisk, co znacząco ułatwia postawienie trafnej diagnozy. Łysienie androgenowe ma powolny, przewlekły charakter, z możliwymi okresowymi zaostrzeniami typu łysienia telogenowego. Poziomy hormonów w większości przypadków są w normie, natomiast gdy stwierdza się zaburzenia endokrynologiczne, mogą one pogarszać przebieg choroby i utrudniać leczenie.
 
W leczeniu u mężczyzn zgodnie z rejestracją stosuje się preparaty do wcierania zawierające minoksidil 2% lub 5% oraz doustnie finasteryd 1 mg. Natomiast u kobiet minoksidil 2% lub 5%, preparaty z benzoesanem estradiolu, prednizolonem i kwasem salicylowym. Poza wskazaniami rejestracyjnymi u mężczyzn dutasteryd 0.5 mg, a u kobiet finasteryd 2.5-5 mg lub dutasteryd 0.5 mg, spironolakton, octan cyproteronu. Ponadto opisano skuteczność działania analogów prostaglandyn, iniekcji osocza bogatopłytkowego, a także grzebieni laserowych (laseroterapii niskoenergetycznej).
 
Wykonywanie trichoskopii oraz rzetelnej fotodokumentacji za pomocą wideodermoskopu na wizytach kontrolnych, umożliwia monitorowanie postępu choroby oraz ocenę skuteczności leczenia.
 
 
Piśmiennictwo:
  • Lolli F, Pallotti F, Rossi A et al. Androgenetic alopecia: a review. Endocrine. 2017 Jul;57(1):9-17. doi: 10.1007/s12020-017-1280-y. Epub 2017 Mar 28.
  • Rudnicka L, Olszewska M, Rakowska A. Atlas of Trichoscopy Dermoscopy in Hair and Scalp Disease. Springer Verlag, New York 2012.
  • Brzezińska-Wcisło L, Rakowska A, Rudnicka L et al. Łysienie androgenowe kobiet i mężczyzn. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2018, 105, 1–18. 

Zobacz więcej artykułów związanch ze sprzętem marki FotoFinder



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Studium przypadku - trichoskopia

45-letnia pacjentka zgłosiła się z powodu kilku ognisk łysienia wielkości do 1 cm, które były zlokalizowane w okolicy wierzchołka głowy i którym towarzyszył silny świąd (fot. 1.). W obrębie zmian obecne były rzadkie i krótkie łodygi włosów. Wywiad chorobowy był kilkumiesięczny. 

Pierwszy w Polsce FotoFinder studio - doświadczenia własne i organizacja pracy w oparciu o sprzęt

W 2020 roku na światowy rynek trafiło nowe urządzenie firmy FotoFinder – Studio. Już na początku 2021 r. zakupiliśmy je do naszego gabinetu. Była to naturalna ewolucja w stronę bardziej zaawansowanej technologii, gdyż przygodę z FotoFinderem rozpoczęliśmy 9 lat wcześniej od biurkowej wersji wideodermoskopu: laptopa z kamerą 800HD.

Jednolity system badania znamion w Polsce. Czy to możliwe?

Wyeliminowanie nowotworów skóry z życia milionów ludzi to misja Ogólnopolskiego Centrum Badania Znamion Twoje Znamiona. Towarzyszy nam w codziennej pracy i jest motorem naszego działania. Upowszechnienie badań dermatoskopowych w Polsce, zwiększenie liczby osób świadomie badających znamiona i w końcu wymierny wpływ na zmniejszenie umieralności z powodu nowotworów skóry w Polsce stanowią nasze nadrzędne cele. 

Studium przypadku - w duchu Total Body Dermoscopy

Przypadek, który prezentuję to starszy mężczyzna, określany jako pacjent wysokiego ryzyka, zmagający się z zespołem znamion dysplastycznych. Jego znamiona przez ponad 10 lat były regularnie badane w Szpitalu Uniwersyteckim w Lyonie. 

Rola kontekstu w interpretacji obrazu dermatoskopowego

Rola całościowej oceny kontekstu klinicznego, obrazu wideodermatoskopowego oraz badania histopatologicznego dla właściwej diagnostyki i leczenia pacjenta z atypową zmianą barwnikową. 

W CX News nr 2/68/2020 opublikowano również: