Rak metatypowy skóry – opis przypadku

Rak skóry to najczęstszy nowotwór złośliwy występujący na świecie. U osób rasy kaukaskiej ryzyko zachorowania na raka skóry przekracza 20% i wzrasta z wiekiem. Rak podstawnokomórkowy (BCC) i rak kolczystokomórkowy (SCC) stanowią łącznie nawet 99% wszystkich nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC), przy czym BCC jest rozpoznawany 3–5 razy częściej niż SCC.[1] Opierając się na danych polskiego Krajowego Rejestru Nowotworów (KRN), można jednoznacznie stwierdzić, że w ciągu ostatnich 20 lat w Polsce znacznie wzrósł współczynnik zachorowalności na NMSC. W 2000 roku odnotowano ponad 5 300 nowych zachorowań na nowotwory skóry wśród kobiet i mężczyzn, natomiast w 2010 roku ponad 10 100 nowych przypadków – oznacza to niemal 100-procentowy wzrost zachorowalności w ciągu 10 lat.
 
Podstawową metodą diagnostyczną, wykorzystywaną w codziennej praktyce dermatologicznej, podczas różnicowania nowotworów skóry jest dermoskopia, a bardziej szczegółowych informacji dostarcza badanie wideodermoskopowe oraz refleksyjna mikroskopia konfokalna (RCM).
 
Refleksyjna mikroskopia konfokalna jest badaniem szybkim, nieinwazyjnym, które pozwala z dużą swoistością i czułością określić charakter analizowanej zmiany skórnej. Umożliwia podjęcie odpowiednich decyzji diagnostycznych i terapeutycznych oraz zmniejszenie ilości niepotrzebnych biopsji, a także wycięć nieradykalnych. 
Rys. 1. Proponowany schemat terapeutyczny wg PTD 2019 roku
Wśród BCC wyróżnia się dwie grupy – niskiego i wysokiego ryzyka, które mają przełożenie na aspekt rokowniczy oraz postępowanie terapeutyczne (rysunek 1). Do nowotworów podstawnokomórkowych o powolnej progresji zalicza się podtypy: guzkowy (nodular), powierzchowny (superficial), drobnoguzkowy (micronodular) oraz lejkowo-torbielowaty (infundibulocystic), natomiast do BCC o agresywnym wzroście podtypy: naciekający (infiltrative), podstawno-kolczystokomórkowy (basosquamous, metatypical) i twardzinopodobny (morpheaform). BCC z grupy wysokiego ryzyka charakteryzują się większym prawdopodobieństwem wznowy miejscowej, a także wyższym potencjałem przerzutowania w porównaniu do nowotworów z grupy niskiego ryzyka.[2,3]
Obraz histopatologiczny raka metatypowego, po lewej widoczne utkanie SCC, po prawej utkanie BCC*Obraz wideodermoskopowy opisywanej  zmiany* 
 
Jednym z podtypów agresywnie rosnących BCC jest rak metatypowy, określany również rakiem podstawno-kolczystokomórkowym. Histologicznie składa się on z komórek typowych zarówno dla BCC, jak i SCC (Fot. 1.), co potwierdza przypadek 70-letniego pacjenta konsultowanego w Poradni Kliniki Dermatologii CMKP/CSK MSWiA w Warszawie. Pacjent zgłosił się z powodu zmiany guzkowej szyi od około 6 miesięcy, ze stopniową, powolną progresją. U pacjenta wykonano badanie wideodermoskopowe oraz RCM. W badaniu wideodermoskopowym widoczne były cechy charakterystyczne dla BCC (niebiesko – szare globule, nadżerka, rozgałęziające się naczynia krwionośne) i SCC (perły keratynowe, białe obszary bezstrukturalne) (Fot. 2.), co znalazło swoje odzwierciedlenie w obrazach uzyskanych metodą RCM (Fot. 3-5.). Na fotografii 3. na zielono oznaczono dyskeratotyczne keratynocyty typowe dla SCC, a na czerwono – spolaryzowane, ułożone wzdłuż jednej osi komórki warstwy kolczystej charakterystyczne dla BCC. Wyspy komórek bazaloidalnych o klasycznym palisadowatym ułożeniu, widoczne są na fotografii 4. Zdjęcie 5. przedstawia charakterystyczny dla BCC obraz RCM poszerzonych naczyń krwionośnych o podłużnym przebiegu (czerwone strzałki) z widocznymi, zlokalizowanymi w bliskim sąsiedztwie naczyniami kłębuszkowatymi, będącymi jednym z kryteriów RCM rozpoznania SCC (zielone strzałki). Na podstawie badań obrazowych podjęto decyzję o niezwłocznym usunięciu chirurgicznym zmiany skórnej z odpowiednim marginesem tkanek makroskopowo-niezmienionych. ♦
Obrazy RCM badanej zmiany* 
 

* materiał własny Kliniki Dermatologii CMKP/CSK MSWiA w Warszawie
 
Piśmiennictwo:
Lesiak A., Zegarski W.: Basal cell carcinoma. Diagnostic and therapeutic recommendations of the Polish Dermatological Society. Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2019, 106, 107–126.
Volkenstein S, Wohlschlaeger J, Liebau J, Arens A, et al. Basosquamous carcinoma–a rare but aggressive skin malignancy. J Plast Reconstr Aesthet Surg 2010;63:e304–6.
Alam M, Desai S, Nodzenski M, Dubina M, et al. Active ascertainment of recurrence rate after treatment of primary basal cell carcinoma (BCC). J Am Acad Dermatol 2015;73:323– 5. 



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Zastosowanie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej w diagnostyce czerniaka skóry

Refleksyjna mikroskopia konfokalna in vivo (ang. in vivo reflectance confocal microscopy, RCM) to nowoczesna, nieinwazyjna metoda obrazowania skóry. Pozwala zwizualizować tkanki w rozdzielczości porównywalnej do tej uzyskiwanej w klasycznym badaniu histopatologicznym. Podczas badania skóry można zobrazować: naskórek wraz z jego warstwami oraz skórę właściwą - warstwę brodawkowatą i górną część warstwy siateczkowatej, a także przydatki skóry. Zdjęcia uzyskane techniką RCM - tzw. przekroje optyczne - odpowiadają horyzontalnym przekrojom poszczególnych warstw skóry na określonej głębokości, a jej maksymalna wartość w tej technice wynosi około 200-300 μm. Jest to największe ograniczenie tej metody obrazowania, szczególnie w przypadku zaawansowanych zmian nowotworowych. Naciekające głęboko guzy lub towarzyszące im zgrubienia naskórka uniemożliwiają prawidłowy wgląd w głębsze warstwy podczas badania RCM. 

Nowoczesne zarządzanie leczeniem pacjentów z wypadaniem włosów

Co słyszy pacjent z problemem nadmiernego wypadania włosów, gdy zadzwoni do kliniki, żeby umówić się na konsultację? Jeśli najbliższy termin jest jutro lub pojutrze, nie ma problemu. Co, jeśli konsultacja może się odbyć najwcześniej za tydzień lub - co gorsza - za miesiąc? Mając to na uwadze, współpracę z pacjentem warto rozpocząć już w trakcie oczekiwania na konsultację dermatologiczną. 

Testymonial

Osoby, które mają problemy ze skórą głowy i nadmiernym wypadaniem włosów, są bardzo wrażliwymi pacjentami. Tym bardziej doceniają kompleksową opiekę i przejrzystość informacji oraz ekspresowe wdrożenie leczenia. Warto też podkreślić, że zoptymalizowany proces diagnostyczny pozwala na zwiększenie efektywności pracy lekarza. ♦

Vexia - nowa odsłona klasyki

26 maja 2021 r. weszło w życie rozporządzenie UE dotyczące wyrobów medycznych 2017/745, zastępujące dotychczasową dyrektywę Rady Europejskiej 93/42/EWG. Tym samym, firmy zajmujące się produkcją i sprzedażą urządzeń medycznych na europejskim rynku zostały zobowiązane do działania zgodnie z nowymi wytycznymi. Spowodowało to niemałe zamieszanie wśród producentów z branży, a ogrom dokumentacji i kontroli przerósł niejedną znaną markę. 

Studium przypadku - trichoskopia

45-letnia pacjentka zgłosiła się z powodu kilku ognisk łysienia wielkości do 1 cm, które były zlokalizowane w okolicy wierzchołka głowy i którym towarzyszył silny świąd (fot. 1.). W obrębie zmian obecne były rzadkie i krótkie łodygi włosów. Wywiad chorobowy był kilkumiesięczny.