RCM w badaniach przesiewowych - model stosowany na Uniwersytecie w Modenie

Autorzy: Alexander Witkowski, lek. Joanna Łudzik

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 4/50/2014

Częstość występowania czerniaka na całym świecie nieustannie wzrasta, a wraz z nią koszty leczenia i opieki zdrowotnej przeznaczane na diagnostykę i terapię. Nowoczesna technologia jaką jest refleksyjna mikroskopia konfokalna (RCM) może przyczynić się do poprawy wczesnej diagnostyki nowotworów skóry, zmniejszenia czasu oczekiwania na wynik i zaoszczędzenia pieniędzy przez system opieki zdrowotnej. 
 
Prof_Pellacani 

Wszystkie te założenia mogą być zrealizowane poprzez wprowadzenie w życie systematycznego wykonywania badań przesiewowych w celu diagnostyki wczesnych nowotworów skóry. Model ten opracowany został przez grupę profesora G. Pellacaniego z Modeny we Włoszech. Wdrażanie go trwało ponad dekadę, jednak zaowocowało to znacznym wzrostem liczby zdiagnozowanych czerniaków „in-situ” oraz zmniejszeniem liczby osób oczekujących na inwazyjną biopsję czy zabieg usunięcia znamion w Szpitalu Uniwersyteckim w Modenie. Tak zadowalające wyniki udało się osiągnąć poprzez połączenie trzech metod diagnostycznych: dermoskopii (fot. 2), wideodermoskopii (fot. 3) oraz refleksyjnej mikroskopii konfokalnej (fot. 4) (RCM). 
 
 Dermoskopy

Począwszy od badania dermoskopowego (które trwa od trzech do pięciu minut i jest obecnie standardem w badaniach przesiewowych pierwszego stopnia w większości krajów Europy) pacjenci są poddawani badaniu „od stóp do głów” w celu wykrycia wszystkich znamion. Znamiona, które niepokojąco wyróżniają się u pacjenta lub należą do grupy znamion atypowych są znakowane i numerowane przez lekarza za pomocą pisaka. 

Gdy pacjent posiada jedno podejrzanie wyglądające znamię jest bezpośrednio kierowany na badanie przy użyciu mikroskopu konfokalnego. W przypadku, gdy pacjent posiada wiele znamion wymagających regularnej kontroli, jest kierowany na badanie wideodermoskopowe w celu utworzenia cyfrowej dokumentacji znamion. Badanie zwykle trwa od 10 do 15 minut i pozwala na obiektywną ocenę poprzez regularne wykonywanie, przechowywanie i porównywanie zdjęć znamion. Jeśli znamię cechuje się znaczącymi zmianami w swojej strukturze podczas obserwacji w wideodermoskopii na przestrzeni czasu, pacjent kierowany jest na badanie refleksyjnym mikroskopem konfokalnym. 
 
 Wideodermoskopy

Pacjenci mogą być poddani dwóm rodzajom obrazowania refleksyjnym mikroskopem konfokalnym w zależności od rodzaju i ilości posiadanych zmian skórnych. W większości przypadków, w których u pacjenta stwierdza się obecność mniej niż trzech znamion, badane są one stacjonarnym mikroskopem VivaScope 1500 (VS1500), ze względu na jego zdolność do wytwarzania obiektywnej i wyraźnej mapy znamienia. Zdjęcia kolejnych warstw, wykonanych w wysokiej rozdzielczości na kolejnych głębokościach, są ze sobą połączone. Daje to możliwość tworzenia płynnych obrazów na poziomie naskórka, granicy skórno-naskórkowej i górnych warstw skóry właściwej. Obrazy te zwane są mozaikowymi mapami skóry. Procedura obrazowania wymaga wykonania trzech poziomych map mozaikowych tworzonych od naskórka do górnych warstw skóry właściwej, oraz dodatkowo zestawów kolejnych zdjęć w płaszczyźnie pionowej, z czterech miejsc w obrębie znamienia. Pionowe sekwencje obrazów znane są jako Vivastacks. Badanie jednego znamienia trwa zazwyczaj od 5 do 7 minut. 
 
 Refleksyjna mikroskopia konfokalna

W szczególnych przypadkach, kiedy ilość czasu przypadająca na badanie jest ograniczona lub znamię znajduje się w miejscu trudno dostępnym dla aparatu VS1500, zaleca się użycie ręcznego, bardziej kompaktowego urządzenia jakim jest VivaScope 3000 (VS3000). VS3000 szczególnie sprawdza się w przypadku diagnozowania raka podstawnokomórkowego i raka płaskonabłonkowego. Do zastosowań VS3000 zaliczyć można także ocenę licznych zmian melanocytowych u pacjentów wysokiego ryzyka. Należy mieć jednak na uwadze fakt, iż tego rodzaju badania są trudne ze względu na ryzyko błędu operatora i możliwość niepoprawnego wykonania badania, co może skutkować nietrafioną diagnozą. Kluczowe jest, aby badanie było przeprowadzone przez specjalistę.  
 
Podsumowując, połączenie trzech technologii – dermoskopii, wideodermoskopii oraz mikroskopii konfokalnej w dwóch odsłonach (VS1500 i VS3000) w systematycznej ocenie znamion u pacjentów doprowadziło do wzrostu wykrywalności czerniaka „in situ” w regionie Emilia-Romania (Włochy), a także przyczyniło się do znacznego obniżenia kosztów. 

Co ważniejsze, popularyzacja refleksyjnej mikroskopii konfokalnej we Włoszech sprawiła, że wzrasta zainteresowanie wczesnym wykrywaniem czerniaka oraz informowaniem pacjentów, w jakich miejscach możliwe jest wykonanie kompleksowych badań przesiewowych z zastosowaniem tych technologii. 

Mam nadzieję, że system opieki zdrowotnej w Polsce rozważy rozpowszechnienie i używanie nowych technologii, w celu poprawy jakości opieki, zapewniając znaczący wzrost korzyści dla całego systemu. 



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Dołącz do rodziny FotoFinder. Zapraszamy do akcji partnerskiej

FotoFinder podczas 30 lat działalności dowiódł, że liczy się dla niego nie tylko jakość produkowanych urządzeń lecz także wymiar edukacyjny, dzięki czemu skupił wokół siebie światowej klasy specjalistów. Utrzymując rodzinny charakter, firmie udało się zbudować współpracującą ze sobą społeczność posiadaczy marki. Z FotoFinder jesteśmy związani od ponad 15 lat. Przez ten czas wspólnie wprowadziliśmy na polski rynek kilkaset urządzeń. Muszę podkreślić, że nawet te najstarsze wciąż funkcjonują i dobrze spełniają swoje zadanie, co potwierdza, że jakość i niezawodność są ważnymi zaletami tej marki. Pierwszy wideodermoskop FotoFinder powstał w niewielkiej niemieckiej miejscowości jako efekt pracy rodzinnej firmy. Od tamtej pory nieustanny rozwój technologii szedł w parze z konsekwentnym rozbudowywaniem społeczności użytkowników tej marki. Imponujący jest ogrom pracy, jaki zespół FotoFinder włożył w stworzenie sieci edukacyjnej. Doświadczeni specjaliści dermoskopii nieodpłatnie i rzetelnie dzielą się wiedzą z każdym, kto chce być częścią tej wyjątkowej grupy. Zarówno wykłady prowadzone w trakcie międzynarodowych kongresów, jak i comiesięczne piątkowe spotkania on-line w ramach FotoFinder Academy, sprawiły, że tysiące lekarzy z całego świata otrzymuje stałe wsparcie w pogłębianiu wiedzy i w samym procesie stawiania diagnozy.

OCT skóry - technologia VivoSight Dx. Wsparcie przy planowaniu leczenia raka podstawnokomórkowego

Połączenie zaawansowanego obrazowania skóry i nowych technologii leczenia opartych na celowanej emisji energii pozwala na stworzenie spersonalizowanych strategii leczenia BCC. 

Intensyfikacja badań klinicznych, postęp w technologii leczenia raka podstawnokomórkowego (BCC), a także coraz powszechniejsze stosowanie najnowocześniejszych systemów obrazowania skóry mają znaczący wpływ na rozwój medycyny w zakresie planowania diagnostyki i leczenia tego nowotworu. Do najchętniej stosowanych metod należą elastyczne oraz wydajne systemy uwzględniające indywidualne preferencje i potrzeby pacjentów. 

Renomowani specjaliści podzielili się swoimi doświadczeniami, prezentując swój wkład w rozwój nowych modeli strategii leczenia BCC. Opowiedzieli także o tym, dlaczego właśnie VivoSight OCT odgrywa w ich pracy kluczową rolę.

OCT skóry - technologia VivoSight Dx. Wsparcie przy planowaniu leczenia raka podstawnokomórkowego - Orit Markowitz MD

Połączenie zaawansowanego obrazowania skóry i nowych technologii leczenia opartych na celowanej emisji energii pozwala na stworzenie spersonalizowanych strategii leczenia BCC. 

Intensyfikacja badań klinicznych, postęp w technologii leczenia raka podstawnokomórkowego (BCC), a także coraz powszechniejsze stosowanie najnowocześniejszych systemów obrazowania skóry mają znaczący wpływ na rozwój medycyny w zakresie planowania diagnostyki i leczenia tego nowotworu. Do najchętniej stosowanych metod należą elastyczne oraz wydajne systemy uwzględniające indywidualne preferencje i potrzeby pacjentów. 

Renomowani specjaliści podzielili się swoimi doświadczeniami, prezentując swój wkład w rozwój nowych modeli strategii leczenia BCC. Opowiedzieli także o tym, dlaczego właśnie VivoSight OCT odgrywa w ich pracy kluczową rolę.

Zastosowanie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej w diagnostyce czerniaka skóry

Refleksyjna mikroskopia konfokalna in vivo (ang. in vivo reflectance confocal microscopy, RCM) to nowoczesna, nieinwazyjna metoda obrazowania skóry. Pozwala zwizualizować tkanki w rozdzielczości porównywalnej do tej uzyskiwanej w klasycznym badaniu histopatologicznym. Podczas badania skóry można zobrazować: naskórek wraz z jego warstwami oraz skórę właściwą - warstwę brodawkowatą i górną część warstwy siateczkowatej, a także przydatki skóry. Zdjęcia uzyskane techniką RCM - tzw. przekroje optyczne - odpowiadają horyzontalnym przekrojom poszczególnych warstw skóry na określonej głębokości, a jej maksymalna wartość w tej technice wynosi około 200-300 μm. Jest to największe ograniczenie tej metody obrazowania, szczególnie w przypadku zaawansowanych zmian nowotworowych. Naciekające głęboko guzy lub towarzyszące im zgrubienia naskórka uniemożliwiają prawidłowy wgląd w głębsze warstwy podczas badania RCM. 

Nowoczesne zarządzanie leczeniem pacjentów z wypadaniem włosów

Co słyszy pacjent z problemem nadmiernego wypadania włosów, gdy zadzwoni do kliniki, żeby umówić się na konsultację? Jeśli najbliższy termin jest jutro lub pojutrze, nie ma problemu. Co, jeśli konsultacja może się odbyć najwcześniej za tydzień lub - co gorsza - za miesiąc? Mając to na uwadze, współpracę z pacjentem warto rozpocząć już w trakcie oczekiwania na konsultację dermatologiczną. 

W CX News nr 4/50/2014 opublikowano również: