Zespół suchego oka - zatyczki do punktów łzowych

Autor: dr n. med. Piotr Fryczkowski

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 4/58/2016

Implantacja zatyczek
Zespół suchego oka występuje u 5-35% ludzi na świecie. Nasilenie objawów jest różne, od niewielkiego dyskomfortu połączonego z okresowym przekrwieniem, aż do przypadków niegojących się owrzodzeń rogówki i zrostów spojówki gałkowej z powiekową (symblepharon), co prowadzi do unieruchomienia gałki ocznej i powieki jednocześnie. 

Nasilenie objawów wzrasta z wiekiem, płeć w tym przypadku również ma znaczenie - odnotowano wyraźną przewagę u kobiet. Wpływ na rozwój ZSO ma również: palenie papierosów, występowanie choroby reumatycznej, cukrzycy, chorób tarczycy, WZW typu C, dny moczanowej czy sarkoidozy. Spośród leków, które mogą wspomagać wystąpienie zespołu suchego oka wyróżniamy: estrogeny (hormonalna terapia zastępcza), leki antykoncepcyjne, leki przeciwhistaminowe, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, beta-blokery, leki moczopędne oraz wszystkie leki używane do chemioterapii. Czynnikiem ryzyka występowania zespołu suchego oka mogą być również zabiegi okulistyczne takie jak: chirurgia refrakcyjna, zewnątrztorebkowe usunięcie zaćmy z dużego cięcia czy witrektomia. 
 
Extend 

Pierwszym krokiem w celu rozpoznania zespołu suchego oka jest zebranie odpowiedniego wywiadu. Drugim niezbędnym etapem jest zbadanie stopnia niedoboru łez. W tym celu pomocne jest wykonanie:
- testu Schirmera,
- testu przerwania filmu łzowego (BUT – break up-time),
- zbadanie powierzchni rogówki po zabarwieniu fluoresceiną/ zielenią lizaminową,
- zbadanie brzegu powieki, ze szczególnym uwzględnieniem ujść gruczołów Meiboma, a także zbadanie samych gruczołów Meiboma po odwróceniu powieki. 

Około 10% pacjentów z ZSO cierpi z powodu niedoboru komponentu wodnego, natomiast około 80% z powodu nadmiernego parowania łez, związanego z zaburzeniem funkcjonowania gruczołów Meiboma. 

Należy sobie uświadomić, że zespól suchego oka stanowi poważny problem, obniżający znacząco jakość życia, a czasami uniemożliwiający normalną pracę. Z punktu widzenia lekarza praktyka do postawienia diagnozy potrzebna jest wiedza na temat możliwości terapeutycznych. Poza stosowaniem kropli nawilżających na co dzień, kropli przeciwzapalnych w sytuacjach zaostrzenia objawów, dobrym rozwiązaniem są zatyczki. 

Firma Beaver Visitec wprowadziła trzy rodzaje zatyczek do punktów łzowych są to:
- zatyczki rozpuszczalne typu Extend™,
- zatyczki trwałe z częściowym odpływem typu MicroFlow™
- zatyczki trwałe typu Parasol®. 

Zatyczki rozpuszczalne - Extend™, wprowadzane do punktu łzowego przy pomocy pęsetki dają 3 miesięczny czas trwania okluzji. Przeznaczone są dla osób, u których zachodzi potrzeba podwyższenia poziomu nawilżenia oka na krótko lub spodziewamy się przejściowego zaburzenia wydzielania łez. Wskazaniem do ich stosowania są osoby z zespołem suchego oka po operacjach ocznych, noszące długoterminowo soczewki kontaktowe, a także pacjenci nieprzekonani co do skuteczności zatyczek stałych, którzy chcą wypróbować ich działanie przez okres kilku miesięcy. 
 
 Micro Flow

Drugi typ zatyczek firmy Beaver Visitec, zatyczki MicroFlow™, stworzone z myślą o osobach, u których wydzielanie łez tylko częściowo pokrywa zapotrzebowanie oka, a także w przypadkach, gdy oko produkuje film łzowy o nieprawidłowym składzie. Kandydatami do nich są osoby, u których test przerwania filmu łzowego mieści się w przedziale 5-10 sekund. Brzeg powieki wykazuje niewydolność gruczołów Meiboma od średniego do ciężkiego stopnia, widoczne jest również przekrwienie spojówek od miernego do nasilonego, często spojówki barwią się plackowato fluoresceiną lub zielenią lizaminową. 

Trzeci typ zatyczek Parasol® został zaprojektowany głównie dla osób z zaawansowanym niedoborem łez, u których łzy praktycznie się nie wydzielają, albo wydzielają w niewielkim stopniu. Czas przerwania filmu łzowego wynosi najczęściej 2-5 sekund, często poniżej 2 sekund, na powierzchni rogówki widoczne są filamenty rogówkowe, a także skupiska wydzieliny śluzowej. Spojówki są w stanie przekrwienia i pomarszczenia. Wszystkie zatyczki są łatwe w aplikacji, zatyczki stałe utrzymują się u 92% pacjentów, produkowane są w 4 średnicach 0.2-0.9 mm. Najpopularniejsze i zarazem pokrywające zapotrzebowanie większości są zatyczki S (0.3-0.6 mm) i zatyczki M (0.6-0.9 mm). 
 
Parasol 

Podsumowując, w leczeniu chorych z ZSO nie należy ograniczać się tylko do stosowania preparatów nawilżających, warto sięgać po nowoczesne rozwiązania, mogące skutecznie ulżyć w uciążliwych dolegliwościach.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

RETeval® – rewolucja w elektroretinografii

Od ponad roku mam możliwość wykonywania elektroretinografii błyskowej (FERG) za pomocą nowego przenośnego aparatu RETeval firmy LKC Technologies (USA). Zintegrowana elektroda (tzw. pasek wskaźnikowy) w postaci naklejki na dolną powiekę eliminuje stres związany z kontaktem elektrody z okiem, nie przeszkadza w mruganiu, nie blokuje ruchów pacjenta w czasie adaptacji i znacząco zmniejsza ilość zakłóceń.

Diagnostyka monochromatyzmu czopkowego u dzieci przy pomocy ręcznego ERG

Abstrakt
Przedstawienie diagnozy trzech pacjentów pediatrycznych z chorobą monochromatyzmu czopkowego na podstawie testu S-cone ERG, zarejestrowanego przy pomocy urządzenia RETeval Complete.

Oczy Afryki

Do Polski powrócili wolontariusze Fundacji Redemptoris Missio - polscy okuliści: Izabela Rybakowska, Ryszard Szymaniak i Maciej Matuszyński. Lekarze pracowali w prowadzonym przez Zgromadzenie Sióstr Elżbietanek Szpitalu Misyjnym w Maganzo w Tanzanii. 

Usefulness of handheld electroretinogram system for diagnosing blue‑cone monochromatism in children

Orginalny artykuł autorstwa: Takashi Haseoka, Risako Inagaki, Kentaro Kurata, Shinji Arai, Yuri Takagi, Hiroko Suzuki, Akiko Hikoya, Kasumi Nishimura, Yoshihiro Hotta, Miho Sato, tłumaczony przez Paulinę Żurawską (Diagnostyka monochromatyzmu czopkowego u dzieci przy pomocy ręcznego ERG)

Okiem handlowca - ZSO

Diagnostyka Zespołu Suchego Oka to temat, który w ostatnim czasie mocno zyskuje na znaczeniu. W naszej ofercie pojawił się nowy rodzaj stacji diagnostycznej Visionix: model VX120+DE. Aparaty tej marki od lat znane są z multifunkcyjności. W ciągu zaledwie 90 sekund potrafią automatycznie wykonać wiele badań, takich jak: refrakcja, keratometria, aberrometria, tonometria, topografia, pachymetria, zdjęcia przekrojowe przedniego odcinka oka. Najnowsza wersja stacji diagnostycznej VX120+ DE daje dodatkowo możliwość diagnostyki Zespołu Suchego Oka.