Wiertarka okulistyczna Algerbrush II – doskonałe narzędzie do usuwania ciał obcych rogówki

Autor: dr n. med. Tomasz Kazało

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 2/52/2015

Częstą przyczyną zgłaszania się pacjentów do okulisty są ciała obce rogówki. Z reguły mają one charakter metaliczny, a do oka dostają się podczas wiercenia, szlifowania oraz spawania. Niestety wielu pracowników, wykonujących pracę przy obróbce metali, nie używa okularów ochronnych lub okulary bywają niewłaściwe. Powierzchowne ciała obce możemy usunąć przy użyciu pałeczki, zwilżonej chusteczki, natomiast tkwiące głębiej wymagają użycia ostrego narzędzia. 
 
 Ciało obce
 
Ciała obce w rogówce powodują silny ból, łzawienie, zaburzenia widzenia. Jednak dolegliwości bywają paradoksalnie mniejsze niż przy ciałach obcych pod powieką górną, które to przy każdym mrugnięciu urażają rogówkę. Dolegliwości bólowe związane są z gęstością zakończeń nerwowych w rogówce, która to gęstość jest jedną z największych w ludzkim organizmie. Czułość rogówki jest ok. stukrotnie większa niż otaczającej ją spojówki. 

Obecność ciała obcego rogówki stwierdzamy podczas badania przy użyciu lampy szczelinowej. W celu wykluczenia obecności towarzyszącego ciała obcego wewnątrzgałkowego, wskazane jest wykonanie RTG lub TK oczodołów. W czasie badania istotna jest ocena głębokości wniknięcia ciała obcego oraz określenie materiału z którego jest wykonane. Jeżeli zachodzi podejrzenie przeniknięcia do komory przedniej, wtedy usunięcie powinno być wykonywane w warunkach sali operacyjnej. Wokół ciała obcego pozostającego w rogówce przez kilka godzin, tworzy się naciek limfocytarny, dodatkowo wokół opiłków zawierających żelazo tworzy się rdzawa obwódka. W przypadkach, w których ciało obce nie zostanie usunięte może dojść do owrzodzenia rogówki z towarzyszącym zapaleniem błony naczyniowej. 
 
Wiertarka okulistyczna Katena
 
Usunięcie ciała obcego z reguły przeprowadzamy w znieczuleniu miejscowym, sadzając pacjenta przy lampie szczelinowej. Ważna jest stabilizacja głowy pacjenta, aby wykluczyć możliwość nagłych ruchów. Wyjątek mogą stanowić dzieci, upośledzeni umysłowo dorośli oraz osoby niewspółpracujące, u których bez znieczulenia ogólnego zabieg nie jest możliwy do wykonania. Ciało obce usuwamy sterylną igłą. W celu wykluczenia mrugania, powieka górna powinna być przytrzymana. Igłę trzymamy pod niewielkim kątem w stosunku do rogówki. Zsunięty z rany opiłek możemy usunąć pałeczką lub gazikiem. Pozostały po zabiegu pierścień rdzy powinien być również usunięty. Pozostawienie nawet niewielkiej ilości metalicznego materiału powoduje uszkodzenie nabłonka oraz zaburzenie gojenia, co wywołuje przewlekły proces zapalny. 

Do usuwania pozostałej rdzy doskonale nadaje się wiertarka okulistyczna firmy Katena, o nazwie Algerbrush II. Jest to kompaktowe urządzenie o niewielkiej masie, dzięki któremu możemy precyzyjnie oczyścić rogówkę z pozostałości po ciele obcym. Wiertarka w zestawie posiada dwa wiertła o średnicy końcówki 0.5 lub 1 mm, które dobieramy w zależności od średnicy rany po ciele obcym. Nadają się one do sterylizacji parowej. Praca urządzenia jest cicha, co ma wpływ na poziom stresu odczuwanego przez pacjenta. Przy zbyt mocnym nacisku wiertła na powierzchnię rogówki dochodzi do automatycznej blokady wiertarki, co zwiększa bezpieczeństwo pracy i chroni rogówkę przed ewentualną perforacją. Urządzenie istnieje na rynku medycznym od 1970 roku, jego prototyp skonstruowany został przez okulistę doktora Leona J. Algera. Obecnie wiertarka produkowana jest w Stanach Zjednoczonych, co gwarantuje najwyższą jakość urządzenia.

Po usunięciu ciała obcego i towarzyszącej mu rdzy podaje się pacjentowi krople, maść z antybiotykiem i cykloplegikiem oraz zakłada opatrunek. Dolegliwości bólowe powracają po ustąpieniu działania znieczulenia, warto więc zabezpieczyć pacjenta, zalecając mu ogólnodostępne leki przeciwbólowe. Następnego dnia konieczna jest kontrola okulistyczna, leczenie trwa kilka dni, w ciągu których niezbędne jest podawanie kropli i maści oraz w początkowym okresie noszenie opatrunku. Gojenie ran rogówki zachodzi z reguły bez udziału naczyń, polega ono na przemieszczaniu i proliferacji komórek.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym.

Laser nanosekundowy 2RT™ w terapii AMD. Nowe kryterium kwalifikacji

Od około 3 lat dostępny jest na polskim rynku medycznym nanosekundowy laser 532 nm, przeznaczony i zarejestrowany do terapii odmładzającej siatkówkę (retinal rejuvenation therapy; w skrócie 2RT™), u pacjentów ze średniozaawansowanymi stadiami zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (age related macular degenaeration – AMD). To pierwsza i jak dotąd jedyna metoda wykorzystywana do terapii schorzenia w tym stadium zaawansowania. Zabieg laserem 2RT™ to terapia, wokół której toczy się dyskusja co do jej skuteczności, a jednocześnie i przede wszystkim terapia, z którą wiązane są nadzieje na zahamowanie postępu AMD do stadiów zaawansowanych.

Fiksacja transskleralna soczewek wewnątrzgałkowych techniką Yamane (double-needle technique)

Każdy z mikrochirurgów operujących zaćmę spotyka się w codziennej praktyce z pacjentami wymagającymi wszczepienia soczewki wewnątrzgałkowej w sytuacji braku wsparcia tylnej torebki (pierwotnie lub wtórnie). Najczęściej stosowane techniki operacyjne wykorzystują soczewki mocowane do tęczówki przy pomocy klipsów, soczewki do podszycia do twardówki oraz coraz rzadziej stosowane soczewki przedniokomorowe. Wprowadzona przez Shin Yamane w 2017 roku metoda fiksacji soczewki przeztwardówkowo, wydaje się mieć przewagę nad wcześniej stosowanymi rozwiązaniami. Wykorzystuje ona niskotemperaturową diatermię do zabezpieczenia haptenów w obrębie tunelu twardówkowego. Wymienione wyżej, standardowe metody, mogą przyczyniać się do redukcji komórek śródbłonka rogówki, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, powstawania obwodowych zrostów przedniokomorowych czy, jak w przypadku soczewek podszywanych, do mechanicznego uszkodzenia szwów i przemieszczenia soczewki do komory ciała szklistego. Dodatkową zaletą techniki Yamane jest łatwa dostępność soczewek wewnątrzgałkowych, ponieważ wykorzystuje ona standardowe soczewki trzyczęściowe, które są obecne na większości bloków operacyjnych.