HFDS – alternatywna metoda leczenia operacyjnego jaskry

Autor: lek. Agnieszka Miśkiewicz-Wójcik

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 2/60/2017

Leczenie JPOK jest jasne i proste jedynie w podręcznikach. W praktyce jest to proces żmudny i często niewystarczająco efektywny by powstrzymać postęp choroby. Problem dotyczy zarówno leczenia zachowawczego, jak i chirurgicznego. Bywa, że pacjent jest operowany kilkukrotnie i stosowane są różne typy zabiegów.
 
Trwają nieustannie prace nad ustaleniem optymalnej strategii leczenia zachowawczego oraz operacyjnego jaskry. Celem nadrzędnym jest uzyskanie satysfakcjonującego ciśnienia wewnątrzgałkowego, przy minimalnej ilości powikłań, które będzie utrzymywać się na niskim poziomie przez wiele lat.
Kierunkiem budzącym nadzieję na przyszłość jest tzw. mikroinwazyjna chirurgia jaskry (MIGS).
 
Operacyjne leczenie JPOK możemy podzielić na dwie grupy: zabiegi penetrujące (trabekulektomia, setony) oraz niepenetrujące. W zależności od dostępu chirurgicznego do kąta przesączania, dzielimy je na zabiegi „ab externo”(z dostępu przez spojówkę) i „ab interno” (od strony komory przedniej). Przykładami niepenetrujących zabiegów „ab externo” są: głęboka sklerektomia czy wiskokanalostomia, natomiast do zabiegów „ab interno” należą zabiegi z użyciem mikrostentów lub minishantów, a także HFDS czyli High Frequency Deep Sclerotomy.
 
Rys. 1. Miejsce nakłucia kąta przesączani
Aparat OS4 firmy Oertli daje możliwość przeprowadzenia zabiegu HFDS, należącego do grupy mikroinwazyjnej chirurgii jaskry.
Wykorzystując końcówkę diatermiczną Abee® Glaucoma Tip, wykonujemy od strony komory przedniej 5-6 kieszonek w beleczkowaniu, kanale Schlemma oraz częściowo w twardówce.
 
Tworzymy w ten sposób bezpośrednie połączenie komory przedniej z kanałem Schlemma i ułatwiamy odpływ cieczy wodnistej z oka. Miejsce nakłucia wizualizujemy poprzez soczewkę gonioskopową założoną na rogówkę.
 
Ta metoda operacyjna jest dopasowana do pacjentów chorujących na JPOK z niewystarczającą odpowiedzią na leczenie zachowawcze lub z nietolerancją kropli oraz zakwalifikowanych do zabiegu usunięcia zaćmy. Najbezpieczniej wykonać procedurę nakłucia kąta przy okazji zabiegu fakoemulsyfikacji. Technika ta możliwa jest do zastosowania także w oczach fakijnych, wymaga jednak większego doświadczenia i odpowiedniego zwężenia źrenicy, by nie dopuścić do uszkodzenia soczewki naturalnej pacjenta. Przeciwwskazaniami jest słaba przezierność rogówki, neowaskularyzacja w kącie przesączania lub jego zwężenie i zamknięcie.
 
W naszym ośrodku Mikrochirurgii i Terapii Okulistycznej OKO.M we Wrocławiu przeprowadziliśmy, od sierpnia 2016 roku do czerwca 2017 roku, trzydzieści zabiegów łączonych usunięcia zaćmy z diatermiczną sklerotomią. Kwalifikowaliśmy pacjentów z listy oczekujących na zabieg usunięcia zaćmy, u których współistniała JPOK. Średnie ciśnienie przedoperacyjne wynosiło 21.2 mmHg (min. 18 mmHg, max. 26.8 mmHg). Pacjenci stosowali średnio 1.9 leków przeciwjaskrowych do operowanego oka. Czas obserwacji wynosił od 3 do 12 miesięcy.
Wykres 1. Ciśnienie w okresie 6-miesięcznej obserwacji
 
Wstępne wyniki są bardzo obiecujące. W całej obserwowanej grupie uzyskaliśmy stabilizację ciśnienia (średnio 15.5 mmHg po 6 miesiącach) oraz brak progresji zmian w polu widzenia i OCT. Jedynie w trzech przypadkach musieliśmy ponownie włączyć leki przeciwjaskrowe.
W grupie operowanej, wstępnie u ośmiu pacjentów, odnotowaliśmy krwawienie śródoperacyjne z miejsc punkcji. Nie miało to jednak wpływu na wynik pooperacyjny, a co ważne w pierwszej dobie po zabiegu nie stwierdzono krwi w komorze. W dwóch przypadkach wystąpił odczyn włóknikowy, a w jednym po 3 tygodniach obserwowaliśmy przejściowy obrzęk plamki w OCT ze spadkiem ostrości wzroku z 1.0 do 0.8 na tablicy Snellena.
Diatermiczna sklerektomia (HFDS) w połączeniu z fakoemulsyfikacją to optymalna alternatywa dla pacjentów chorujących na jaskrę i zaćmę. Metoda jest mało inwazyjna i bardzo bezpieczna, zakładająca minimalną ilość powikłań. Lokalizacja nakłuć od nosa lub skroni w żaden sposób nie stanowi utrudnienia przy ewentualnych zabiegach przetokowych w przyszłości. Istotnym walorem metody jest także czas i cena. Procedura łączona wydłuża zabieg o 1-2 minuty względem fakoemulsyfikacji. Zabiegi łączone FACO DEEP SCLEREKTOMIA czy FACO TRABECULECTOMY trwają średnio 30 minut dłużej. Technika ta nie wymaga dodatkowych kosztów związanych z zakupem implantu.
 
Jesteśmy usatysfakcjonowani pracą na aparacie OS4 i staramy się w pełni wykorzystywać jego możliwości w leczeniu chorób przedniego i tylnego odcinka. Obserwacje naszych pacjentów będziemy kontynuować, mając nadzieję, że wyniki długoterminowe nie ostudzą naszego entuzjazmu związanego z HFDS.

Więcej informacji na temat końcówkę diatermiczną Abee® Glaucoma Tip znajdziecie Państwo na stronie firmy CONSULTRONIX S.A.

Zobacz więcej artykułów związanch ze sprzętem marki Oertli



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Najmodniejszy kolor sezonu? - Żółty (577 nm)

Lasery są nieodzownym narzędziem codziennej pracy okulisty. Dla nas natomiast są pasją. Ich ciągły rozwój i ewolucja motywuje nas do intensywnej pracy po to, aby dostarczyć lekarzom technologie zgodne z najnowszymi trendami w okulistyce. Efektem jest nowe, zróżnicowane portfolio laserów żółtych. Przyjrzyjmy się bliżej laserom wyposażonym w głowicę generującą falę terapeutyczną o długości 577 nm i pracującym zarówno w trybie CW, jak i oferującym terapię podprogową (mikropuls).

Nieludzkie oczy z chorobami ludzi

Historia okulistyki weterynaryjnej jest relatywnie krótka, bowiem sięga XVII wieku. Wcześniejsze dane literaturowe opisują anatomię, objawy, zauważają sezonowość ich występowania etc., ale jako dyscyplina medycyny, okulistyka zwierząt powstała około 1700 r. Przez wieki lekarze medycyny postrzegali okulistykę weterynaryjną jako dziedzinę porównawczą z korzyścią dla obu stron. Począwszy od wynalezienia oftalmoskopu w 1850 r., poprzez fakoemulsyfikację, tomografię itd., okulistyka ludzka i weterynaryjna idzie w parze po dziś dzień.

Bezstresowa diagnostyka okulistyczna dzieci

Regularne badanie wzroku jest niezwykle ważne, ponieważ pozwala na wczesne rozpoznanie choroby i szybkie podjęcie odpowiedniego leczenia. Pierwsze badanie warto wykonać już u najmłodszych dzieci, gdyż nieleczona wada może doprowadzić do niedowidzenia lub zeza w przyszłości. Badania kontrolne są bardzo istotne w przypadku małych pacjentów, którzy najczęściej nie są świadomi złej jakości swojego widzenia. Wizyta u okulisty z niemowlęciem zalecana jest także w przypadku, gdy któreś z rodziców lub członków bliskiej rodziny posiada dużą wadę wzroku.

Odczarowujemy elektrofizjologię

Elektrofizjologia - to słowo może wzbudzać negatywne skojarzenia. Kiedy zaproponowano mi pracę w LKC Technologies Inc. z tą grupą urządzeń miałam do tego ambiwalentny stosunek. Jednak po bliższym zapoznaniu się z tą dziedziną zweryfikowałam swoje nastawienie. Urządzenie RETeval® jest przenośne, łatwe w użyciu i przejrzyście interpretuje wyniki, co więcej - mieści się w damskiej torebce.

Nowości w Oertli

Ostatni rok był wyzwaniem dla całej branży medycznej. Również w okulistyce dało się odczuć skutki globalnej pandemii. Musieliśmy przekształcić funkcjonujące do tej pory schematy działań i dostosować je do nowych zasad. Nawet w szczycie pandemii serwisanci i inżynierowie aplikacyjni, rozumiejąc powagę swojej roli, pojawiali się w placówkach medycznych. Zachowując wszelkie procedury bezpieczeństwa sanitarnego, dbali o to, aby dostarczane urządzenia były sprawne, a przeszkolony personel mógł swobodnie wykonywać swoje zadania.