Mędrca szkiełko i oko - „Czucie i wiara silniej mówi do mnie niż mędrca szkiełko i oko”

Autor: dr Bartosz Pawlikowski

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 4/54/2015

Rodzina Kowalskich to zwykła, pięcioosobowa rodzina. Ponad 9 lat temu Państwo Kowalscy zaczęli starania o dziecko, które niestety przez długi czas były nieskuteczne. Po pewnym czasie urodziły się dwie dziewczynki: Maja i Ania. Pięć lat później – Amelia. U Majki niedługo po urodzeniu wykryto zespół Shwachmana–Diamonda. To rzadka choroba genetyczna, przebiegająca z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki, zaburzeniami hematologicznymi, predyspozycją do nowotworów układu krwiotwórczego, wadami kośćca i niskorosłością. Dziewczynka jest obciążona zezem pionowym i skośnym, przebyła też zabieg operacyjny związany z przetrwałym przewodem tętniczym Botalla. 
 
Brodawka 

W kwietniu rodzina była na zagranicznych wakacjach. Po powrocie mama zauważyła niewielką plamkę pod paznokciem małego palca prawej stopy dziewczynki. Początkowo nie przejęła się tym specjalnie. Nic nie zapowiadało tragicznych zdarzeń, które wkrótce nastąpiły. Po jakimś czasie Maja trafiła do specjalisty chirurgii dziecięcej w celu oceny zmiany. Chirurg, słysząc o obciążeniu zespołem Shwachmana–Diamonda (skłonność do nowotworów układu krwiotwórczego!), bez zastanowienia rozpoznał czerniaka podpaznokciowego. Skierował Majkę do szpitala z zamiarem amputacji palca. Choć wspomniał coś o śródoperacyjnym badaniu histopatologicznym i możliwości oszczędzenia paluszka. Pani Kowalska w przypadkowej rozmowie z koleżanką zwierzyła się ze swojej troski. Ta zaproponowała zweryfikowanie diagnozy. 
 
 Powiększenie 20x

Mama Majki trafiła do mojego gabinetu zdruzgotana i ze łzami w oczach opowiadała całą historię. Dokładnie obejrzałem zmianę „na oko”, a następnie wykonałem wideodermatoskopię. Początkowo w powiększeniu 20x, potem 70x. Moim oczom ukazała się zmiana o charakterze brodawkowatym z niewielkim wynaczynieniem pod płytką paznokcia. Zmiana nieznacznie wystawała spod paznokcia i obejmowała płytkę paznokciową do 1 jej powierzchni. Usunąłem brodawkę i już… 
 
Powiększenie 70x 

Wideodermatoskopia jest obecnie badaniem standardowym, dostępnym już w wielu gabinetach dermatologicznych. Niektórzy lekarze korzystają z dermatoskopu ręcznego, którego ja używam w czasie konsultacji w innych gabinetach. Osobiście, u siebie stanowczo wolę wideodermatoskop. Jestem w stanie dokumentować przypadki, takie jak ten Majki. Często przy okazji „rzucam okiem High Definition” na różne zmiany lub ogniska chorobowe. Ułatwia to i przyspiesza interpretację oraz umożliwia pokazanie „tych obrzydliwych rzeczy” pacjentowi na monitorze komputera. 

Z powyższej historii można wyciągnąć różne wnioski: pochopna diagnoza bez prawidłowego badania; konieczność weryfikacji diagnozy u kilku lekarzy; wiara, że wszystko i tak skończy się dobrze; konieczność dokładnego zbadania pacjenta przed postawieniem diagnozy; unikanie ferowania diagnozami – wyrokami… 

Każdy będzie miał inne spostrzeżenia. Dla mnie najważniejsze jest to, że udało się przerwać ciąg niefortunnych zdarzeń, które mogły doprowadzić do tragicznej pomyłki, „przykładając szkiełko” do palca. Tym razem mędrca szkiełko i oko wzięło górę nad czuciem i wiarą.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Zastosowanie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej w diagnostyce czerniaka skóry

Refleksyjna mikroskopia konfokalna in vivo (ang. in vivo reflectance confocal microscopy, RCM) to nowoczesna, nieinwazyjna metoda obrazowania skóry. Pozwala zwizualizować tkanki w rozdzielczości porównywalnej do tej uzyskiwanej w klasycznym badaniu histopatologicznym. Podczas badania skóry można zobrazować: naskórek wraz z jego warstwami oraz skórę właściwą - warstwę brodawkowatą i górną część warstwy siateczkowatej, a także przydatki skóry. Zdjęcia uzyskane techniką RCM - tzw. przekroje optyczne - odpowiadają horyzontalnym przekrojom poszczególnych warstw skóry na określonej głębokości, a jej maksymalna wartość w tej technice wynosi około 200-300 μm. Jest to największe ograniczenie tej metody obrazowania, szczególnie w przypadku zaawansowanych zmian nowotworowych. Naciekające głęboko guzy lub towarzyszące im zgrubienia naskórka uniemożliwiają prawidłowy wgląd w głębsze warstwy podczas badania RCM. 

Nowoczesne zarządzanie leczeniem pacjentów z wypadaniem włosów

Co słyszy pacjent z problemem nadmiernego wypadania włosów, gdy zadzwoni do kliniki, żeby umówić się na konsultację? Jeśli najbliższy termin jest jutro lub pojutrze, nie ma problemu. Co, jeśli konsultacja może się odbyć najwcześniej za tydzień lub - co gorsza - za miesiąc? Mając to na uwadze, współpracę z pacjentem warto rozpocząć już w trakcie oczekiwania na konsultację dermatologiczną. 

Testymonial

Osoby, które mają problemy ze skórą głowy i nadmiernym wypadaniem włosów, są bardzo wrażliwymi pacjentami. Tym bardziej doceniają kompleksową opiekę i przejrzystość informacji oraz ekspresowe wdrożenie leczenia. Warto też podkreślić, że zoptymalizowany proces diagnostyczny pozwala na zwiększenie efektywności pracy lekarza. ♦

Vexia - nowa odsłona klasyki

26 maja 2021 r. weszło w życie rozporządzenie UE dotyczące wyrobów medycznych 2017/745, zastępujące dotychczasową dyrektywę Rady Europejskiej 93/42/EWG. Tym samym, firmy zajmujące się produkcją i sprzedażą urządzeń medycznych na europejskim rynku zostały zobowiązane do działania zgodnie z nowymi wytycznymi. Spowodowało to niemałe zamieszanie wśród producentów z branży, a ogrom dokumentacji i kontroli przerósł niejedną znaną markę. 

Studium przypadku - trichoskopia

45-letnia pacjentka zgłosiła się z powodu kilku ognisk łysienia wielkości do 1 cm, które były zlokalizowane w okolicy wierzchołka głowy i którym towarzyszył silny świąd (fot. 1.). W obrębie zmian obecne były rzadkie i krótkie łodygi włosów. Wywiad chorobowy był kilkumiesięczny.