Nawigowana terapia laserowa z zastosowaniem systemu Navilas® 577s

Autor: dr Ewelina Lachowicz

Kategoria: Okulistyka Artykuł opublikowano w CX News nr 1/64/2019

Navilas® jest cyfrowym systemem przeznaczonym do nawigowanej laseroterapii siatkówki w oparciu o obraz dna oka. Laser w połączeniu z funduskamerą obrazuje zmiany chorobowe w plamce i na obwodzie siatkówki w czasie rzeczywistym. Na tej podstawie system umożliwia planowanie i wykonanie terapii, polegającej na aplikacji wiązki w precyzyjnie określonym obszarze (fot.1).
Fot. 1. Zabieg laseroterapii z zastosowaniem systemu Navilas® 
 
Rys. 1. Widmo światła widzialnego z zaznaczonymi długościami fal i absorpcją
Nowa generacja laserów
Obecne trendy dążą do zminimalizowania destrukcyjnych efektów interwencji laserowej. Zmierzamy w stronę nieinwazyjnego leczenia miejsc patologicznych przy użyciu ukierunkowanej wiązki laserowej oraz ograniczenia uszkodzenia termicznego tkanki za pomocą trybu mikropulsowego. System Navilas® jest najnowszym typem lasera, wykorzystującym żółtą długość fali zalecaną w leczeniu chorób siatkówki. Zastosowana długość 577 nm wykazuje najmniejszą absorpcję światła w ksantofilu, którego dużą zawartość stwierdza się w obszarze plamkowym, co pozwala uzyskać efekt terapeutyczny przy zwiększonym poziomie bezpieczeństwa. Ponadto, tę długość fali cechuje najwyższa absorbcja w oksyhemoglobinie oraz pochłanianie przez melaninę, w wyniku czego jest ona mniej rozproszona w porównaniu do konwencjonalnego lasera 532 nm (zielony). Może zatem dostarczać bardziej skoncentrowaną energię do mniejszej objętości tkanki przy niższym ustawieniu mocy i krótszym cyklu pracy. Dodatkowo dobrze penetruje przez nieprzezierne ośrodki optyczne, jak zmętniała soczewka czy krwotok do ciała szklistego (rys. 1).
 
Dzięki miareczkowaniu mocy (tritation) do poziomu podprogowego i technologii mikropulsów, Navilas® umożliwia przeprowadzenie zabiegów laserowych w okolicy plamki. Sposób aplikacji ma na celu maksymalną ochronę tkanki w czasie zabiegu. Zastosowanie trybu mikropulsów wyzwala fotostymulację przy dostarczeniu w obszar zabiegowy mniejszej ilości energii. Zapobiega to negatywnemu efektowi termicznemu, występującemu podczas klasycznej fotokoagulacji. Taka technika laserowania daje możliwość powtórnego wykonania zabiegu w tym samym miejscu. Działanie lasera w funkcji mikropulsów jest metaboliczne: poprawia funkcję nabłonka barwnikowego siatkówki oraz zmniejsza produkcję czynnika VEGF. W konsekwencji uzyskujemy redukcję obrzęku siatkówki sensorycznej bez jej trwałego uszkodzenia. Właściwości te pozwalają na zastosowanie lasera mikropulsowego do leczenia zmian zlokalizowanych poddołkowo i okołodołkowo. Dzięki tej terapii można uzyskać poprawę ostrości wzroku oraz zastąpić lub zmniejszyć liczbę iniekcji doszklistkowych, stosowanych w leczeniu schorzeń siatkówki.
 
Kolejna era laseroterapii
Innowacyjny system Navilas® aktywuje większość funkcji intuicyjnie, ułatwia to zdecydowanie pracę lekarza. Laser nie jest montowany w oparciu o lampę szczelinową, co zasadniczo wyróżnia go spośród innych urządzeń tego typu. Zastosowana technologia, zarówno podczas wizualizacji, jak i w trakcie zabiegu wykorzystuje cyfrową rejestrację obrazów, zwiększając efektywność terapii. System wyposażony jest w monitor aktywowany dotykowo, który wyświetla obraz w czasie rzeczywistym, zdjęcia dna oka, plany leczenia, a także parametry pracy lasera.
Oprogramowanie umożliwia import dodatkowych obrazów badań, niezbędnych w podjęciu decyzji o zakresie leczenia. System Navilas® łączy kolorową fotografię dna oka, wizualizację w podczerwieni, angiografię fluoresceinową, angiografię indocyjaninową, autofluorescencję dna oka oraz optyczną koherentną tomografię, co pomaga w obrazowaniu i planowaniu obszaru zakwalifikowanego do laseroterapii. Ma to na celu kompleksowe leczenie pacjenta. System automatycznie rozpoznaje punkty referencyjne – naczynia krwionośne siatkówki oraz dopasowuje różne warstwy obrazów diagnostycznych do zdjęcia dna oka, pochodzącego ze zintegrowanej z laserem funduskamery. Na podstawie uzyskanych danych, lekarz zaznacza na ekranie obszar siatkówki zakwalifikowany do terapii przy jednoczesnym wyszczególnieniu miejsc chronionych (ang. safe zone), ustawia parametry a następnie uruchamia cykl pracy lasera. W przeciwieństwie do obserwacji w lampie szczelinowej, w której siatkówka widoczna jest fragmentarycznie, w systemie Navilas® dostępne jest szerokie pole widzenia (110°-165°). Kontrola pozycji ognisk lasera jest realizowana przez system śledzenia ruchów (ang. eye tracker), oparty o stałe punkty referencyjne. Dodatkowo zastosowany system skanowania cyfrowego z wędrującą plamką (ang. flying spot), umożliwia dokładne umiejscowienie ognisk laserowych.
 
Fot. 2. Planowanie z nałożeniem na zdjęcie kolorowe dna oka wyników badania AF i/lub OCT z zaznaczeniem miejsc chronionych (żółte koła) oraz obszaru zakwalifikowanego do zabiegu (niebieskie punkty)
Funkcja cyfrowej nawigacji terapii gwarantuje szybsze i skuteczniejsze leczenie, niż w przypadku konwencjonalnych zabiegów laserowych. Dużą korzyścią nawigacji z aktywnym śledzeniem ruchu w czasie rzeczywistym jest możliwość leczenia w pobliżu wrażliwych struktur (dołek, cienkie naczynia na granicy strefy beznaczyniowej) oraz ukierunkowane leczenie jednego miejsca małym ogniskiem (np. przeciekający mikroaneuryzmat) (fot. 2). Funkcja ta jest istotna w przypadku laseroterapii u pacjentów nie współpracujących i zaawansowanych wiekowo.
 
Terapię można przeprowadzić w klasycznym ustawieniu za pomocą ciągłej wiązki laserowej (ang. continuous wave – CW), lub w trybie podprogowym z użyciem impulsów mikrosekundowych. Zabieg może być wykonany w oparciu o przygotowany plan lub „ad hoc”. Laser działa w dwóch trybach: Focal (pojedyncze ognisko) oraz Pattern (wzorzec). W trybie Pattern możliwe jest wykorzystanie matryc laserowania, co znacznie skraca czas zabiegu i zwiększa jego zakres podczas jednej sesji. Dodatkowym udogodnieniem jest cyfrowa asysta zabiegu, co pozwala na automatyczne wyznaczenie kolejnego miejsca do terapii. Tryb ten sprawdza się w przypadku panretinalnej koagulacji, jak i w innych aplikacjach na obwodzie siatkówki (fot. 3).
Fot. 3. Retinopatia cukrzycowa proliferacyjna – stan po panfotokoagulacji laserowej z zastosowaniem wzorca 
 
Laseroterapia w podczerwieni eliminuje efekt olśnienia, prowadzi to do większej wytrzymałości i lepszej współpracy pacjenta podczas terapii. Zdjęcia w świetle białym (kolorowe) wykonuje się w dowolnym momencie w celu weryfikacji efektów. Stała kontrola fiksacji powoduje, że zabieg laserowy w tylnym biegunie można przeprowadzić bez używania tradycyjnych, nagałkowych soczewek kontaktowych, zmniejszając dyskomfort pacjenta. Całkowity czas poświęcony na procedurę jest stosunkowo krótki, łącznie z planowaniem wynosi około 8 minut. Co istotne, ból związany z zabiegiem jest znacznie mniejszy, niż w przypadku konwencjonalnego lasera.
 
Cyfrowa dokumentacja przebiegu terapii odbywa się automatycznie. Dzięki temu możemy porównywać stan przed i po zabiegu, a także możliwy jest bardzo dokładny zapis graficzny wykonanego leczenia i ewentualna kontynuacja na następnej sesji według wcześniej przygotowanego planu. Kontynuacja programowana jest przez system i nie wymaga pamięci wzrokowej specjalisty, co przekłada się na ustandaryzowane i kompleksowe leczenie laserowe. Ma to również znaczenie w planowaniu terapii z wykorzystaniem energii podprogowej, która nie powoduje widocznych zmian na siatkówce.
 
Zastosowanie kliniczne
Navilas® ma szerokie zastosowanie w leczeniu chorób siatkówki. System może być wykorzystywany w terapii retinopatii cukrzycowej proliferacyjnej, cukrzycowego obrzęku plamki, powikłań po zakrzepach żył siatkówki, centralnej chorioretinopatii surowiczej, teleangiektazji okołodołkowych, a także zmian na obwodzie dna oka, takich jak zwyrodnienia, przedarcia, otwory, odwarstwienia i rozwarstwienia siatkówki.
 
Podsumowanie
Zabiegi z zastosowaniem systemu Navilas® są już w powszechnej praktyce na światowym gruncie okulistycznym. Nowoczesny laser to dla lekarzy ważne narzędzie pracy. Terapia siatkówki z użyciem Navilas® wiąże się z dużą efektywnością zabiegu, wysoką precyzją, bezpieczeństwem oraz gwarancją korzystnych wyników klinicznych. Pacjent zyskuje na większym komforcie przy mniejszym ryzyku powikłań i długotrwałym efekcie terapeutycznym. Zastosowanie nawigowanej laseroterapii ogranicza potrzebę podjęcia ponownego leczenia i umożliwia szybszą poprawę w porównaniu do leczenia konwencjonalnym laserem. Ponadto wymaga mniejszej współpracy ze strony pacjenta.
 
Pomimo wprowadzenia wielu nowych standardów postępowania w chorobach okulistycznych, laseroterapia nadal pozostaje optymalną wersją leczenia. Postęp techniki w tej dziedzinie jest ogromny. We wrześniu 2018 r. Pracownia Laserowa II Kliniki Okulistyki SPSK – 2 PUM w Szczecinie, jako jedyna w Polsce została wyposażona w nowoczesne urządzenie: system Navilas®. Do tej pory przeprowadzono około 30 zabiegów z zastosowaniem lasera. Niewątpliwą zaletą systemu są korzyści społeczne i ekonomiczne wynikające z opisanych powyżej możliwości tej technologii.

Więcej informacji na temat navilas, nawigacja laserowa, nawigowana terapia laserowa, retinopatia cukrzycowa, fotokoagulacja znajdziecie Państwo na stronie firmy CONSULTRONIX S.A.

Zobacz więcej artykułów związanch ze sprzętem marki OD-OS



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Okulistyka:

Astronauta Alexander Gerst testuje możliwości diagnostyczne urządzenia SPECTRALIS® w kosmosie

Współpraca z naukowcami z amerykańskiej agencji kosmicznej NASA przynosi coraz większy rozgłos niemieckiej firmie Heidelberg Engineering, której specjaliści tworzą unikalne rozwiązania diagnostyczne w skali światowej. Ich sprzęt wykorzystywany jest nie tylko w klinikach okulistycznych w zakresie wczesnej diagnostyki chorób oczu, ale także w celach badawczych.

Aplikacja do planowania laserowej terapii siatkówki – NAVIGATE APP firmy OD-OS

Placówki naukowe, ze względu na sytuację związaną z COVID-19, coraz intensywniej korzystają z możliwości prowadzenia wykładów i kursów on-line. Ale czy obecna rzeczywistość daje możliwość poszerzania wiedzy w zakresie nowych technologii w laseroterapii? Firma OD-OS GmbH (Teltow, Niemcy), producent jedynego na świecie lasera do nawigowanej terapii siatkówki Navilas®, prezentuje ciekawe rozwiązanie.

Moje doświadczenia z firmą Oertli

W latach 1974-75 przebywałem na stypendium w Klinice Okulistycznej Uniwersytetu w Gandawie, kierowanej przez prof. François. Pewnego dnia zostaliśmy zaproszeni do Kliniki w Antwerpii, gdzie obserwowaliśmy nowatorskie operacje wykonywane przez prof. Rudolfa Klöti z Uniwersytetu w Zurichu (uznany był za pioniera w Europie). Były to witrektomie głównie w krwotokach do ciała szklistego i wszyscy byliśmy zszokowani możliwościami tej metody. Prof. Klöti, we współpracy z firmą Oertli Instrumente AG, opracował pierwszy mechaniczny witrektom w 1971 roku (w tym samym roku prof. Machemer opublikował podstawy witrektomii przez pars plana), a aparat do witrektomii VitroCat w 1974 roku