Wideodermatoskop w praktyce

Autorzy: dr n. med. Halina Przeniczna, lek. Mariusz Władyga

Kategoria: Dermatologia Artykuł opublikowano w CX News nr 3/49/2014

Od czterech lat, w codziennej praktyce pacjentom ze zmianami skórnymi wykonujemy wideodermatoskopię przy użyciu aparatu firmy FotoFinder. Wyróżniliśmy kilka grup pacjentów, u których zastosowanie tego systemu jest szczególnie korzystne.

Pacjenci z zespołem znamion atypowych (ZZA, zespół znamion dysplastycznych, DNS) to pacjenci spełniający trzy lub więcej kryteriów spośród wymienionych poniżej:
• więcej niż 100 znamion barwnikowych o średnicy > 2 mm
• 2 znamiona atypowe potwierdzone badaniem histopatologicznym
• 1 znamię barwnikowe pośladków lub dwa na grzbiecie stóp
• 1 znamię barwnikowe w skórze owłosionej głowy
• więcej niż 1 znamię barwnikowe tęczówki (1)

W związku ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na czerniaka w grupie tych pacjentów niezwykle ważna jest długofalowa obserwacja w celu wykrycia nowych znamion lub zmian zachodzących w obrębie już istniejących. Wideodermatoskop FotoFinder dzięki możliwości porównania (funkcja COMPARE) umożliwia zarówno wykonywanie i porównywanie zdjęć makro poszczególnych regionów ciała pacjenta, jak i ocenę obrazu dermatoskopowego poszczególnych znamion.

Pacjent W. W. lat 51 w leczeniu od września 2007 roku spełniający kryteria ZZA (min. wyciętych 6 znamion barwnikowych atypowych). Od września 2011 roku objęty regularnymi kontrolami wideodermatoskopowymi co 6 miesięcy, nie stwierdzono tworzenia się nowych znamion, ani zmian w tych, które były objęte badaniem (ryc. 1).
 
Ryc1

Pacjentowi Z. K. lat 32 w leczeniu od sierpnia 2012 roku do chwili obecnej usunięto 9 znamion, w tym 4 z cechami atypii potwierdzone w badaniu histopatologicznym. Ostatnie wycięcia wykonano w listopadzie 2013, obecnie trwa regularna obserwacja wideodermatoskopem co 6 miesięcy (ryc. 2).
 
ryc2

Pacjenci z dużą liczbą znamion barwnikowych niespełniających kryteriów umożliwiających rozpoznanie ZZA, ale wymagających obserwacji, zwłaszcza w tych regionach, których samodzielne oglądanie i kontrola są utrudnione (tj. plecy, pośladki, tylna powierzchnia ud).
Ryc.3
Pacjenci, u których decydujemy się na obserwację znamion barwnikowych badanie dermatoskopowe pozwala na bieżącą ocenę badanego znamienia; jeśli pacjent zgłasza się do kontroli, to pomimo najbardziej dokładnego opisu badania, lekarz nie jest w stanie ocenić ewentualnych, dyskretnie zachodzących zmian. Wideodermatoskopia poprzez możliwość zapisywania obrazu pozwala na obiektywne porównanie, a funkcja MoleAnalyzer pokazuje to graficznie.

U przedstawionego powyżej pacjenta W. A. lat 12 badanie wideodermatoskopowe znamienia (ryc. 3 A, B) na przestrzeni 11 miesięcy wykazało zmiany w obrazie dermatoskopowym (ryc. 3 C, D), potwierdzone programem MoleAnalyzer (ryc. 3 E, F).
 
 
 
Wynik badania wideodermatoskopowego w postaci zdjęcia pozwala na precyzyjne zaznaczenie zmian zakwalifikowanych do wycięcia, co pomaga chirurgowi podczas zabiegu. Na ryc. 4 przedstawiono pacjenta K. W. lat 32 z licznymi znamionami barwnikowymi pleców (ryc. 4 A), na podstawie przeprowadzonego badania do wycięcia zakwalifikowano znamię oznaczone numerem 2 (ryc. 4 B).
 
ryc.4


Obserwacja zmian skórnych występujących u dzieci. Najczęstszymi zmianami występującymi na skórze u dzieci do 1 roku życia są naczyniaki krwionośne i znamiona barwnikowe wrodzone. Naczyniaki pojawiają się u około 5-10% noworodków rasy białej w okresie noworodkowym lub wczesnego niemowlęctwa, a w aż 90% dochodzi do ich samoistnej regresji2. Zatem mali pacjenci nie wymagają leczenia, a jedynie okresowej kontroli i monitorowania, najlepiej za pomocą wizualizacji.

Na rycinie 5 pokazany jest obraz makroskopowy i dermatoskopowy pacjenta M. W. lat 1 z widoczną samoistną regresją naczyniaka krwionośnego klatki piersiowej w ciągu 8 miesięcy obserwacji.
 
ryc.5
 
Znamiona barwnikowe wrodzone w populacji kaukaskiej występują u 1% noworodków, wśród nich znamiona barwnikowe duże (powyżej 20 cm) i olbrzymie tzw. kąpielowe, obejmujące znaczne powierzchnie ciała dziecka. Ze względu na prawdopodobieństwo ich transformacji w czerniaka wynoszące 8.2% (chociaż procent ten u różnych autorów waha się od 1 do 60%) wymagają leczenia. Ryzyko powstania czerniaka w pozostałych znamionach barwnikowych wrodzonych: małych do 1.5 cm i średnich do 20 cm jest zdecydowanie niższe i nie jest zalecane profilaktyczne ich usuwanie. Jeśli nie wykazują cech niepokoju onkologicznego mogą być obserwowane do okresu okołopokwitaniowego3 (ryc. 6).
 
Ryc.6

Piśmiennictwo:

  1. Cisło M., Bieniek A.: Rozrosty wywodzące się z melanocytów, Nowotwory skóry, konsultacja naukowa Baran E., 123-138, Galaktyka, Łódź 2008.
  2. Sznurkowska K. i wsp.: Naczyniaki u dzieci-problem interdyscyplinarny Forum Medycyny Rodzinnej 2011,tom 5,nr 6,460-467.
  3. Włodarkiewicz A., Sobjanek M.: Znamiona melanocytowe wrodzone Dermatochirurgia pod red. Włodarkiewicza 177-185, Cornetis, Wrocław 2009.



Ostatnio opublikowane artykuły w kategorii Dermatologia:

Zastosowanie refleksyjnej mikroskopii konfokalnej w diagnostyce czerniaka skóry

Refleksyjna mikroskopia konfokalna in vivo (ang. in vivo reflectance confocal microscopy, RCM) to nowoczesna, nieinwazyjna metoda obrazowania skóry. Pozwala zwizualizować tkanki w rozdzielczości porównywalnej do tej uzyskiwanej w klasycznym badaniu histopatologicznym. Podczas badania skóry można zobrazować: naskórek wraz z jego warstwami oraz skórę właściwą - warstwę brodawkowatą i górną część warstwy siateczkowatej, a także przydatki skóry. Zdjęcia uzyskane techniką RCM - tzw. przekroje optyczne - odpowiadają horyzontalnym przekrojom poszczególnych warstw skóry na określonej głębokości, a jej maksymalna wartość w tej technice wynosi około 200-300 μm. Jest to największe ograniczenie tej metody obrazowania, szczególnie w przypadku zaawansowanych zmian nowotworowych. Naciekające głęboko guzy lub towarzyszące im zgrubienia naskórka uniemożliwiają prawidłowy wgląd w głębsze warstwy podczas badania RCM. 

Nowoczesne zarządzanie leczeniem pacjentów z wypadaniem włosów

Co słyszy pacjent z problemem nadmiernego wypadania włosów, gdy zadzwoni do kliniki, żeby umówić się na konsultację? Jeśli najbliższy termin jest jutro lub pojutrze, nie ma problemu. Co, jeśli konsultacja może się odbyć najwcześniej za tydzień lub - co gorsza - za miesiąc? Mając to na uwadze, współpracę z pacjentem warto rozpocząć już w trakcie oczekiwania na konsultację dermatologiczną. 

Testymonial

Osoby, które mają problemy ze skórą głowy i nadmiernym wypadaniem włosów, są bardzo wrażliwymi pacjentami. Tym bardziej doceniają kompleksową opiekę i przejrzystość informacji oraz ekspresowe wdrożenie leczenia. Warto też podkreślić, że zoptymalizowany proces diagnostyczny pozwala na zwiększenie efektywności pracy lekarza. ♦

Vexia - nowa odsłona klasyki

26 maja 2021 r. weszło w życie rozporządzenie UE dotyczące wyrobów medycznych 2017/745, zastępujące dotychczasową dyrektywę Rady Europejskiej 93/42/EWG. Tym samym, firmy zajmujące się produkcją i sprzedażą urządzeń medycznych na europejskim rynku zostały zobowiązane do działania zgodnie z nowymi wytycznymi. Spowodowało to niemałe zamieszanie wśród producentów z branży, a ogrom dokumentacji i kontroli przerósł niejedną znaną markę. 

Studium przypadku - trichoskopia

45-letnia pacjentka zgłosiła się z powodu kilku ognisk łysienia wielkości do 1 cm, które były zlokalizowane w okolicy wierzchołka głowy i którym towarzyszył silny świąd (fot. 1.). W obrębie zmian obecne były rzadkie i krótkie łodygi włosów. Wywiad chorobowy był kilkumiesięczny.